Khoảng năm: 939 – 1009
27 bài
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Phạm Cự Lạng (Cự Lượng), tướng nhà Đinh, đề nghị tôn Lê Hoàn lên ngôi trước khi xuất quân chống Tống rồi làm Thái úy nhà Tiền Lê. Các nguồn lệch nhau về quê quán, mốc thời gian, năm mất và nơi thờ.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Tháng 10 năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trưởng Đinh Liễn chết trong cung; sử cũ quy cho Đỗ Thích nhưng nhiều nhà nghiên cứu nghi ngờ. Bài nêu các bản chép, hậu quả, các giả thuyết về kẻ đứng sau và những chỗ nguồn chưa thống nhất.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Hai đền thờ Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành ở Trường Yên được kể là khởi dựng từ thời Lý, dựng lại thế kỷ XVII. Bài nêu bố cục, tượng thờ, chạm khắc gỗ đá, các đợt trùng tu và những chi tiết nguồn chưa thống nhất.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Từ nhà Ngô xưng vương (939) đến nhà Đinh xưng đế (968) và nhà Tiền Lê, bộ máy nhà nước đi từ đơn sơ đến có Thập đạo quân, quan chế văn võ và tăng đạo; các nguồn khác nhau về mốc ra đời của nhà nước tập quyền và quy mô quân đội.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Thiên Phúc trấn bảo là đồng tiền đồng tròn lỗ vuông, mặt sau có chữ Lê, được cho là do Lê Hoàn cho đúc năm 984; các nguồn nêu cách hiểu khác nhau về chữ "Lê", nét chữ và việc từng bị nhầm là tiền Trung Quốc.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Nguyễn Bặc, bạn thuở nhỏ của Đinh Bộ Lĩnh, giữ chức Định Quốc công, tương đương tể tướng nhà Đinh, bị Lê Hoàn giết năm 979 sau khi dấy quân. Bài nêu tiểu sử, các chi tiết lệch giữa nguồn (cha, tuổi, nơi chôn) và việc thờ phụng.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Lê Long Đĩnh (986–1009) bị sử cũ và sách phổ thông mô tả là bạo chúa, nhưng nhiều bài đặt lại câu hỏi dựa vào những việc chính Toàn thư cũng ghi; bài nêu các ý kiến về cách ông lên ngôi, biệt danh "Ngọa Triều" và cái chết.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Gạch in chữ "Đại Việt quốc quân thành chuyên" tìm thấy ở thành Hoa Lư và Thăng Long, cùng gạch "Giang Tây quân". Vì chữ "Đại Việt" có trước năm 1054, một số nhà nghiên cứu cho quốc hiệu thời Đinh – Lê là Đại Việt chứ không phải Đại Cồ Việt. Bài nêu các cách đọc.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Toàn lên ngôi năm 979 khi sáu tuổi sau cái chết của Đinh Tiên Hoàng, làm vua chưa đầy một năm, rồi giữ tước Vệ vương dưới triều Tiền Lê và mất khi đi dẹp loạn Cử Long. Bài nêu các niên đại lệch (1001 hay 991) và các cách nhìn về việc nhường ngôi.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Liễn là con trai cả của Đinh Bộ Lĩnh, từng làm con tin ở Cổ Loa, đi sứ nhà Tống, dựng cột kinh sau cái chết của em và bị hại cùng cha năm 979; sử liệu khác nhau về chuyến đi sứ, việc phế thái tử và nguyên nhân cái chết.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đền và lăng Ngô Quyền ở thôn Cam Lâm, làng cổ Đường Lâm, được xem là di tích ở quê hương vị vua; quê quán của ông, nơi đặt mộ và cách tu bổ di tích đều từng có ý kiến khác nhau.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Cột kinh đá cao 4,16 m ở sân chùa Nhất Trụ, do Lê Đại Hành dựng năm 995 theo lạc khoản, được công nhận bảo vật quốc gia năm 2015; các nguồn khác nhau về số chữ còn đọc được và hình dạng chóp cột.
938
Ngô Quyền dùng trận địa cọc ngầm trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Hoằng Tháo chỉ huy, chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc.
939
Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa
Ngô Quyền xưng vương, đặt kinh đô ở Cổ Loa, xây dựng triều đình riêng, mở đầu nhà Ngô.
Hà Nội
965 – 968
Sau khi nhà Ngô suy, các thế lực địa phương cát cứ; Đinh Bộ Lĩnh lần lượt dẹp các sứ quân, thống nhất đất nước năm 968.
968
Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt
Đinh Bộ Lĩnh xưng hoàng đế (Đinh Tiên Hoàng), đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư.
Ninh Bình
981
Lê Hoàn, vừa lên ngôi năm 980 và lập nhà Tiền Lê, chỉ huy đánh bại cuộc tấn công của nhà Tống theo hai đường thủy bộ.
982
Lê Hoàn đem quân đánh Chiêm Thành, phá kinh đô Indrapura, củng cố vị thế phía nam của Đại Cồ Việt.
