Khoảng năm: 1000 TCN – 179 TCN
27 bài
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Đồng Nai là văn hóa khảo cổ thời kim khí ở miền Đông Nam Bộ, cùng Đông Sơn và Sa Huỳnh làm thành ba trung tâm kim khí của Việt Nam; nổi bật với khuôn đúc đồng, đàn đá, mộ chum và buôn bán ven biển. Niên đại và cách phân kỳ còn tranh luận.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Sao Vàng, tìm thấy ở khu vực Sao Vàng (Thọ Xuân, Thanh Hóa), thuộc loại I Heger, mặt trống có sao 12 cánh và 11 vành hoa văn; được công nhận bảo vật quốc gia theo Quyết định 73/QĐ-TTg ngày 18/01/2024, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Thạp đồng Hợp Minh, tìm thấy năm 1995 ở Trấn Yên (Yên Bái cũ), cao 47,4 cm, nặng 13,5 kg, có nắp và các băng hoa văn lễ hội, thuyền, chim thú; thạp chứa hài cốt một đứa trẻ nên được coi là bằng chứng thạp Đông Sơn từng dùng làm quan tài.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Vũ khí là nhóm đồ đồng đông nhất của văn hóa Đông Sơn, gồm giáo, lao, dao găm cán tượng, rìu, qua, hộ tâm phiến, nỏ và hàng vạn mũi tên ở Cổ Loa; một số công cụ từng bị gọi là nông cụ nay được đề xuất là vũ khí chém bổ.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Ngoài trống và thạp, người Đông Sơn đúc nhiều tượng đồng nhỏ gắn trên muôi, ấm, chuôi dao và nhất là đèn: người cưỡi voi, bò, hươu, người thổi khèn. Bài tổng hợp các nguồn báo chí, nêu những cách diễn giải còn là giả thuyết.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Tượng đồng cao 8,5 cm thể hiện một người cõng một người thổi khèn, được xem là khối tượng Đông Sơn sinh động nhất; tượng là bảo vật quốc gia từ năm 2012, nhưng các nguồn của bảo tàng ghi khác nhau về nơi phát hiện.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Hoàng Hạ, đào được năm 1937 ở Phú Xuyên (Hà Nội), thuộc loại Heger I, thường được gọi là chiếc trống đẹp thứ hai của Đông Sơn sau Ngọc Lũ; trống được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012 và lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Cổ Loa được tìm thấy năm 1982 ở khu Mả Tre (Đông Anh, Hà Nội), nằm ngửa dưới ruộng, chứa hàng trăm đồ đồng Đông Sơn. Bài nêu hoa văn, kho đồ đồng trong lòng trống, các số liệu lệch giữa nguồn và danh hiệu Bảo vật quốc gia năm 2015.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Người Đông Sơn làm trang sức bằng đồng, đá, mã não và thủy tinh: vòng ống gắn lục lạc, trâm, khóa thắt lưng, khuyên tai, hạt chuỗi; tượng nhỏ trên cán dao, thạp cho thấy cách họ đeo, nhưng nhiều nhận định về giới và địa vị còn là suy luận.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Thạp đồng Đào Thịnh, tìm thấy năm 1961 bên sông Hồng ở Yên Bái cũ, là thạp lớn của văn hóa Đông Sơn, nổi bật với các đôi tượng trên nắp và sáu chiến thuyền quanh thân; thạp được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Lúa, nhất là lúa nếp, là nền tảng đời sống của cư dân Văn Lang – Âu Lạc; các lưỡi đồng hình tim hay bị gọi là lưỡi cày nhưng có nhà khảo cổ cho là vũ khí, nên vai trò của công cụ đồng và cày kéo bằng sức vật vẫn còn tranh luận.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Mộ cự thạch Hàng Gòn là một ngôi mộ dolmen bằng sáu tấm đá hoa cương, do kỹ sư J. Bouchot phát hiện năm 1927 ở Long Khánh (Đồng Nai). Bài nêu cấu trúc, kết quả khảo sát năm 2006, mốc niên đại lệch giữa nguồn và những điều chưa biết về chủ nhân mộ.
khoảng 2000 TCN – 1500 TCN
Văn hóa khảo cổ thời đại đồng thau sớm ở trung du và đồng bằng Bắc Bộ, mở đầu chuỗi văn hóa tiền Đông Sơn (Phùng Nguyên – Đồng Đậu – Gò Mun).
Phú Thọ
khoảng 1000 TCN – 100
Văn hóa thời đại kim khí ở duyên hải miền Trung, nổi bật với mộ chum và đồ trang sức bằng đá, thủy tinh; được xem là một nguồn gốc của văn hóa Chăm Pa.
Quảng Ngãi
khoảng 800 TCN – 100
Văn hóa thời đại đồng – sắt ở lưu vực sông Hồng, sông Mã, sông Cả với trống đồng, vũ khí và nghề trồng lúa nước; nền tảng vật chất của thời Văn Lang – Âu Lạc.
Thanh Hóa
khoảng 700 TCN – 258 TCN
Nhà nước Văn Lang thời các vua Hùng
Nhà nước đầu tiên của người Việt theo truyền thống sử học, đóng đô ở Phong Châu. Sử cũ chép mốc 2879 TCN; giới khảo cổ thường đặt sự hình thành vào khoảng thế kỷ VII TCN.
Phú Thọ
khoảng 257 TCN
An Dương Vương lập nước Âu Lạc, xây thành Cổ Loa
Thục Phán hợp nhất Tây Âu và Lạc Việt, lập nước Âu Lạc, dời đô về Phong Khê và xây thành Cổ Loa nhiều vòng. Sử cũ chép năm 257 TCN.
Hà Nội
khoảng 218 TCN – 208 TCN
Người Tây Âu và Lạc Việt kháng chiến chống quân Tần
Người Tây Âu và Lạc Việt rút vào rừng, đánh lâu dài, khiến quân Tần đánh xuống phương Nam bị tổn thất nặng và chủ tướng Đồ Thư tử trận.
179 TCN
Triệu Đà, vua nước Nam Việt, chiếm Âu Lạc và sáp nhập vào Nam Việt, mở đầu thời kỳ phong kiến phương Bắc đô hộ kéo dài hơn một nghìn năm.
