Thành phố trực thuộc trung ương · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Ngày 7 tháng 4 âm lịch
Lễ hội tưởng nhớ Thánh Gióng ở đền Phù Đổng (mùng 7–9 tháng Tư âm lịch) và đền Sóc (mùng 6–8 tháng Giêng), Hà Nội; UNESCO ghi danh năm 2010.
Ngày 6 tháng 1 âm lịch
Lễ hội đầu xuân ở quần thể Hương Sơn (chùa Hương), Hà Nội, khai hội mùng 6 tháng Giêng và kéo dài đến hết tháng Ba âm lịch.
Ngày 4 tháng 2 âm lịch
Hội làng Nành (Ninh Hiệp xưa, nay là xã Phù Đổng, Hà Nội) từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Hai âm lịch, nổi tiếng với lễ rước Âm lúc nửa đêm và tục nâng cây phan; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Ngày 5 tháng 3 âm lịch
Lễ hội chùa Thầy (Quốc Oai, Hà Nội) diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Ba âm lịch để tưởng nhớ Thiền sư Từ Đạo Hạnh, với tế khai hội, mộc dục, rước kiệu và múa rối nước; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024.
Ngày 5 tháng 1 âm lịch
Lễ hội của cư dân Bát xã Loa Thành quanh thành Cổ Loa (Hà Nội), tưởng nhớ An Dương Vương; chính hội mùng 6 tháng Giêng với lễ rước kiệu và tế lễ tại đền Thượng.
Ngày 4 tháng 1 âm lịch
Lễ hội đền Hai Bà Trưng ở Hạ Lôi, xã Mê Linh (Hà Nội), từ mùng 4 đến mùng 10 tháng Giêng, chính hội mùng 6, tưởng nhớ Trưng Trắc, Trưng Nhị với rước kiệu và nghi thức giao kiệu.
Ngày 5 tháng 1 âm lịch
Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789) tại gò Đống Đa, Hà Nội, tưởng nhớ Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ; chính hội ngày mùng 5 tháng Giêng với lễ rước, dâng hương và phần hội.
104 bài
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Phạm Cự Lạng (Cự Lượng), tướng nhà Đinh, đề nghị tôn Lê Hoàn lên ngôi trước khi xuất quân chống Tống rồi làm Thái úy nhà Tiền Lê. Các nguồn lệch nhau về quê quán, mốc thời gian, năm mất và nơi thờ.
Danh mục: Ngôn ngữ – chữ viếtThời kỳ: Cận hiện đại
Nam Phong tạp chí là nguyệt san ra ở Hà Nội từ 1/7/1917 đến cuối năm 1934, do Phạm Quỳnh làm chủ bút, in chữ quốc ngữ và chữ Hán, về sau thêm Pháp văn. Bài nêu hoàn cảnh ra đời, tôn chỉ dùng quốc ngữ truyền bá học thuật Đông – Tây, đóng góp về ngôn ngữ và những đánh giá trái chiều.
Danh mục: Làng nghề
Làng Chuông bên sông Đáy (Thanh Oai, Hà Nội) làm nón lá từ nhiều trăm năm nay, nổi tiếng với chợ nón họp ở sân đình, nón cổ quai thao và nón lụa cách tân; số hộ theo nghề giảm dần, nay làng kết hợp xuất khẩu và du lịch trải nghiệm.
Danh mục: Nghệ thuật trình diễn
Hát trống quân là lối hát đối đáp giao duyên nam nữ của người Việt ở Bắc Bộ, đệm bằng "trống đất" hoặc trống thùng; Bùi Xá, Dạ Trạch và Đức Bác đã được công nhận di sản quốc gia. Mỗi nơi có cách hát và chuyện nguồn gốc riêng, chưa nguồn nào xác lập niên đại.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Tứ bất tử thường được hiểu là bốn vị thánh Tản Viên, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử và Liễu Hạnh. Bài nêu biểu tượng của từng vị, việc vị thứ tư từng thay đổi trong các thư tịch và cuộc tranh luận về chỗ dựa thư tịch của thuật ngữ, trong đó có cuốn Hội Chân Biên.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Tượng rồng đá thời Lý ở đền Lê Văn Thịnh (Đông Cứu, Bắc Ninh), Bảo vật quốc gia, thường được gắn với nỗi oan của Thái sư Lê Văn Thịnh trong vụ án hồ Dâm Đàm (1095–1096). Bài nêu cả hai chuyện, các niên đại lệch và việc nguồn khác phủ nhận mối liên hệ.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Tượng đồng cao 8,5 cm thể hiện một người cõng một người thổi khèn, được xem là khối tượng Đông Sơn sinh động nhất; tượng là bảo vật quốc gia từ năm 2012, nhưng các nguồn của bảo tàng ghi khác nhau về nơi phát hiện.
Danh mục: Văn học dân gian
Truyền thuyết về cậu bé làng Phù Đổng đánh giặc Ân rồi bay về trời, một trong Tứ bất tử. Bài nêu cốt truyện, các dị bản trong sử cũ và bản đầy đủ do nhóm nghiên cứu ghép lại, quá trình phong thần, và những cách đọc của giới nghiên cứu.
Danh mục: Văn học dân gian
Truyền thuyết kể Lê Lợi được Long Quân cho mượn gươm thần đánh giặc Minh rồi trả lại cho rùa vàng ở hồ Tả Vọng, nên hồ mang tên Hồ Gươm. Bài so sánh bản "trả gươm" với các bản "mất gươm" trong thư tịch và các cách giải thích tên hồ.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Hoàng Hạ, đào được năm 1937 ở Phú Xuyên (Hà Nội), thuộc loại Heger I, thường được gọi là chiếc trống đẹp thứ hai của Đông Sơn sau Ngọc Lũ; trống được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012 và lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Cổ Loa được tìm thấy năm 1982 ở khu Mả Tre (Đông Anh, Hà Nội), nằm ngửa dưới ruộng, chứa hàng trăm đồ đồng Đông Sơn. Bài nêu hoa văn, kho đồ đồng trong lòng trống, các số liệu lệch giữa nguồn và danh hiệu Bảo vật quốc gia năm 2015.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Tô Hiến Thành, Thái úy dưới thời Lý Anh Tông, nhận di chiếu phụ chính cho Lý Cao Tông năm 1175, từ chối hối lộ để đổi người nối ngôi và tiến cử Trần Trung Tá khi ốm nặng. Bài nêu các mốc, tên gọi lệch giữa nguồn và nơi thờ ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Hà Tĩnh.
