Phiên chợ giao duyên họp một lần mỗi năm vào 27 tháng 3 âm lịch ở xã Khâu Vai, Mèo Vạc (Hà Giang cũ, nay thuộc Tuyên Quang), gắn với chuyện tình chàng Ba người Nùng và nàng Út người Giáy; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tết cá (Tết Khẩu Ràng) của người Tày ở Yên Minh vào ngày 9 tháng 9 âm lịch: cúng tổ tiên bằng món cá chép nuôi trong ruộng lúa, với hội đua cá, bắt cá bằng tay; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tết Khu Cù Tê (Tết tháng Bảy) của người La Chí ở Tuyên Quang (Hà Giang cũ) và Lào Cai, với lễ mời tổ tiên về ăn Tết bằng thịt trâu, rượu hoẵng và tiếng trống; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người La Chí sống ở vùng núi biên giới phía Bắc, chủ yếu ở vùng Hà Giang cũ (nay thuộc Tuyên Quang) và Lào Cai, nói tiếng thuộc nhóm Ka Đai. Họ giỏi làm ruộng bậc thang, ở nhà nửa sàn nửa trệt; Tết Khu Cù Tê (Tết tháng Bảy) là lễ thờ tổ tiên tiêu biểu.
Người Giáy sống ở vùng núi phía Bắc, chủ yếu ở Lào Cai, vùng Hà Giang cũ và Lai Châu, nói tiếng thuộc ngữ hệ Thái - Ka Đai. Họ làm ruộng bậc thang, ở nhà sàn hoặc nhà đất ba gian có bàn thờ ở gian giữa; lễ hội Roóng Poọc (xuống đồng) là nét văn hóa tiêu biểu.
Người Sán Dìu sống tập trung ở vùng trung du Bắc Bộ, nói thổ ngữ Hán Quảng Đông thuộc nhóm Hán, có 183.004 người (2019). Họ canh tác ruộng khô là chính, ở nhà đất trong làng có lũy tre bao quanh; hát giao duyên Soọng cô là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Sán Chay gồm hai nhóm Cao Lan và Sán Chỉ, cư trú xen kẽ với các dân tộc khác ở vùng Đông Bắc, có 201.398 người (2019). Họ làm ruộng nước thành thạo, ở nhà sàn; sình ca và các điệu múa dân gian là nét văn hóa nổi bật.
Người Ngái sống phân tán ở vùng Đông Bắc và một số nơi khác, tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Hán. Cư dân nội địa trồng lúa nước là chính, nhóm ven biển đánh cá; gia đình nhỏ phụ quyền, tộc trưởng được đề cao.
Người Dao thường sống ở vùng lưng chừng núi các tỉnh miền núi phía Bắc, nói tiếng thuộc nhóm Hmông - Dao và gồm nhiều nhóm địa phương. Họ làm nương, ruộng nước, có nghề thêu, nhuộm chàm; lễ cấp sắc đánh dấu việc nam giới trưởng thành.
Người Mông sống chủ yếu ở vùng núi cao phía Bắc, nói tiếng thuộc nhóm Mông - Dao. Họ làm nương, ở nhà trệt ba gian hai chái, trang phục sặc sỡ; chợ phiên vùng cao là sinh hoạt đặc trưng.
Người Nùng cư trú ở vùng Đông Bắc, thường xen kẽ với người Tày, nói tiếng thuộc nhóm Tày - Thái. Phần lớn ở nhà sàn, mặc y phục vải tự dệt nhuộm chàm; nhiều nơi sống bằng nương rẫy và nghề rèn, với hát Sli giao duyên và thực hành Then được UNESCO ghi danh cùng người Tày, Thái.
Người Tày sống chủ yếu ở các thung lũng vùng Đông Bắc, nói tiếng thuộc nhóm Tày - Thái. Họ làm ruộng nước, ở nhà sàn; đàn tính và hát then là nét văn hóa tiêu biểu, thầy mo có địa vị cao trong xã hội.
Người Kinh (Việt) là dân tộc đa số của Việt Nam, tổ tiên định cư lâu đời ở Bắc Bộ và bắc Trung Bộ, nói tiếng Việt thuộc nhóm Việt - Mường. Họ trồng lúa nước từ rất sớm, sống theo làng xã, thờ cúng tổ tiên; Tết Nguyên đán là lễ tết lớn nhất, quan họ là loại hình dân ca tiêu biểu.