Tỉnh · Miền Bắc
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Bắc Ninh.
Bắc Giang (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Bắc Ninh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Ngày 12 tháng 1 âm lịch
Lễ hội xuân ở núi Lim (Tiên Du, Bắc Ninh), ngày hội chính 13 tháng Giêng, nổi tiếng với hát quan họ: hát đối đáp, hát canh của các liền anh, liền chị.
Ngày 4 tháng 1 âm lịch
Hội làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh) thờ Thánh Thiên Cương, mở đầu năm bằng đám rước pháo khổng lồ và nghi thức "dô ông đám" vào mùng 4 Tết; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.
Lễ hội chùa Dâu (lễ hội Tứ Pháp vùng Dâu)
Ngày 6 tháng 4 âm lịch
Lễ hội Tứ Pháp vùng Dâu ở chùa Dâu (Bắc Ninh): hội làng của 12 làng cổ Dâu - Luy Lâu thờ Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện, khai hội 6 và chính hội 8 tháng Tư âm lịch; vào danh mục di sản phi vật thể quốc gia năm 2026.
Ngày 12 tháng 1 âm lịch
Hội đầu năm ở đền Bà Chúa Kho (Cổ Mễ, phường Vũ Ninh, Bắc Ninh) từ 12 đến 15 tháng Giêng âm lịch, gắn với tích bà giữ kho lương thời Lý và tục "vay vốn" đầu năm, "lễ tạ" cuối năm.
Ngày 14 tháng 3 âm lịch
Lễ hội đền Đô (đền Lý Bát Đế) ở Đình Bảng, Từ Sơn (Bắc Ninh), từ 14 đến 16 tháng Ba âm lịch, chính hội 15 tháng Ba, tưởng nhớ vua Lý Thái Tổ và các vua nhà Lý với đám rước kiệu từ chùa Ứng Tâm.
Ngày 15 tháng 3 dương lịch
Lễ hội kỷ niệm khởi nghĩa Yên Thế (1884–1913), tổ chức quanh ngày 16 tháng 3 dương lịch tại khu di tích Hoàng Hoa Thám, Phồn Xương (Bắc Giang cũ, nay thuộc Bắc Ninh); di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012.
49 bài
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Khởi nghĩa Yên Thế do Đề Nắm rồi Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, diễn ra trong khoảng 30 năm ở Bắc Giang, nổi bật với các làng chiến đấu. Bài tóm lược bốn giai đoạn, hai lần giảng hòa, kết cục năm 1913 và cách đánh giá chính thức, kèm những điều chưa chắc.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Tháng 10–11/1427 nghĩa quân Lam Sơn diệt viện binh nhà Minh ở Chi Lăng và Xương Giang, buộc Vương Thông thề rút quân khỏi Đông Quan. Bài nêu diễn biến, số liệu và ngày tháng lệch giữa các nguồn, cùng di tích.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1284 Thượng hoàng Trần Thánh Tông họp các phụ lão ở thềm điện Diên Hồng hỏi kế đánh quân Nguyên, và các phụ lão đồng thanh nói "đánh". Bài nêu sự lệch năm, người triệu tập, tranh luận về địa điểm Bình Than và cách gọi "hội nghị dân chủ".
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Ngô Quyền mất, nhiều hào trưởng chiếm giữ các vùng ở Bắc Bộ cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong và lập nước Đại Cồ Việt; các nguồn khác nhau về danh sách sứ quân, mốc thời gian và cách gọi "loạn" hay "cục diện".
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Sĩ Nhiếp là thái thú Giao Chỉ từ năm 187, đặt trị sở ở Luy Lâu, giữ yên Giao Châu trong thời loạn rồi quy phục Đông Ngô; sử Nho gia tôn ông là Sĩ Vương, còn bài tổng hợp hiện đại coi ông là người Hán bản địa hóa cầm quyền như một chính quyền cát cứ.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Triệu Đà, viên quan Hán lập nước Nam Việt ở Phiên Ngung, đã sáp nhập Âu Lạc vào khoảng năm 179 TCN, mở ra thời Bắc thuộc theo sử Việt Nam; cách Âu Lạc mất độc lập, mốc thời gian và việc xem nhà Triệu là ngoại xâm hay chính thống còn nhiều ý kiến.
Danh mục: Di sản UNESCOThời kỳ: Lý – Trần
Quần thể gồm 12 thành phần ở Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, lấy Phật giáo Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông sáng lập làm cốt lõi. Ngày 12/7/2025, tại Paris, UNESCO ghi vào Danh mục Di sản thế giới, là di sản thế giới thứ chín của Việt Nam.
Danh mục: Lễ hội
Hội Lim ở núi Lim (Tiên Du, Bắc Ninh) diễn ra 12–13 tháng Giêng, ngày chính hội 13 tháng Giêng, nổi tiếng với hát quan họ; được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Cuộc khởi nghĩa do Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo, nổ ra năm 40 ở cửa sông Hát chống chính quyền Đông Hán, giành quyền tự chủ chừng ba năm rồi bị Mã Viện đàn áp năm 42–43; các nguồn khác nhau ở một số địa điểm và chi tiết.
Danh mục: Làng nghề
Đại Bái (Gia Bình, Bắc Ninh) là làng gò, đúc đồng có từ đầu thế kỷ XI theo truyền thuyết, thờ tổ nghề Nguyễn Công Truyền; nghề gò đồng Đại Bái thuộc Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.
Danh mục: Di sản UNESCO
Nghi lễ và trò chơi kéo co là di sản chung của Campuchia, Hàn Quốc, Philippines và Việt Nam, được UNESCO ghi danh năm 2015. Ở Việt Nam, di sản gồm kéo co ngồi ở đền Trấn Vũ (Hà Nội), kéo mỏ, kéo co của người Tày và nhiều cộng đồng khác, thường gắn với cầu mùa và cầu mưa thuận gió hòa.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Truyền thuyết kể An Dương Vương có nỏ thần do Cao Lỗ chế từ móng rùa vàng, nhưng mất nước vì Trọng Thủy lấy cắp nỏ; khảo cổ học Cổ Loa tìm thấy kho mũi tên đồng, khuôn đúc và lẫy nỏ, được nhiều nhà nghiên cứu xem là cốt lõi lịch sử của truyền thuyết.
