Province · Central Vietnam
Current administrative unit, in effect since July 1, 2025. Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15 (not yet checked against official documents)
The administrative units below are now part of Gia Lai.
Bình Định (not yet checked against official documents)
Hợp nhất vào tỉnh Gia Lai từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15
Lễ mừng lúa mới của người Ba Na
12/1 (Gregorian)
Lễ tạ ơn Yàng Sri (thần Lúa) sau mùa gặt của người Ba Na ở Gia Lai: dựng giàn cúng, giã cốm, già làng khấn mời các Yàng, uống rượu cần, cồng chiêng và múa xoang quanh nhà rông. Ngày do làng chọn, thường vào cuối năm.
27 articles
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Cristoforo Borri là giáo sĩ Dòng Tên người Ý sống ở Hội An và Quy Nhơn khoảng 1618–1622. Tập ký sự in ở Roma năm 1631 là một tư liệu nước ngoài sớm về Đàng Trong thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Bài nêu nội dung, các bản dịch và những điểm các nguồn ghi khác nhau.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Từ 1360 đến 1390 Chế Bồng Nga nhiều lần đưa quân đánh Đại Việt, bốn lần vào Thăng Long. Bài nêu bối cảnh suy yếu cuối triều Trần, các mốc 1371–1383, trận Hải Triều năm 1390 và những chỗ các nguồn đếm khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Trung Trực là thủ lĩnh nghĩa quân Nam Kỳ, nổi tiếng với trận đốt tàu L’Espérance năm 1861 và cuộc đánh đồn Kiên Giang năm 1868. Bài nêu hai chiến công, việc bị bắt và hành hình, cùng những điểm nguồn còn lệch về năm sinh, quê quán và số liệu.
Category: Di sản UNESCO
Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng (Gia Lai), được UNESCO công nhận năm 2021, gồm vùng lõi Vườn quốc gia Kon Ka Kinh và Khu bảo tồn Kon Chư Răng. Bài nêu quy mô, hệ sinh thái, sinh kế cộng đồng, quản lý và các số liệu diện tích lệch giữa nguồn.
Category: Lễ hội
Lễ tạ ơn Yàng Sri (thần Lúa) sau mùa gặt của người Ba Na ở Gia Lai: dựng giàn cúng, giã cốm, già làng khấn mời các Yàng, uống rượu cần, cồng chiêng và múa xoang quanh nhà rông. Ngày do làng chọn, thường vào cuối năm.
Category: Trang phục
Trang phục Gia Rai (Jrai) ở Gia Lai và Kon Tum dùng đen và đỏ làm gam chủ đạo. Bài nêu áo váy nữ, áo và khố nam, khăn nhiễu và mũ dài ở Krông Pa, ý nghĩa thổ cẩm, các hoa văn và nỗ lực giữ nghề dệt ở làng Phung và Pleiku.
Category: Văn học dân gian
Sử thi Ba Na là những bộ hát kể truyền miệng bên bếp lửa nhà rông, nổi bật là bộ sử thi liên hoàn về anh hùng Dăm Giông. Bài nêu quá trình sưu tầm ở Kon Tum, Gia Lai, nội dung một tác phẩm tiêu biểu, nghệ nhân và nguy cơ mai một.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Bài chòi là trò chơi đánh bài trong chòi tre và nghệ thuật hô hát của anh hiệu, chị hiệu ở duyên hải miền Trung, được UNESCO ghi danh năm 2017. Nguồn gốc gắn với Đào Duy Từ chủ yếu là truyền thuyết; thập niên 1930 bài chòi lên sân khấu rồi phát triển thành dân ca kịch.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Đào Duy Từ là mưu thần của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, gắn với việc đắp lũy Trường Dục và lũy Thầy ở Quảng Bình. Bài nêu xuất thân, con đường vào Nam, các tác phẩm được ghi nhận, những giai thoại cần phân biệt và các đền thờ.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Đàn t'rưng là nhạc cụ gõ tự thân vang làm từ ống nứa, lồ ô của các dân tộc Tây Nguyên như Gia Rai, Ê Đê. Từ giữa thập niên 1950, nghệ sĩ Nay Pha đưa đàn lên sân khấu; các nghệ sĩ sau đó cải tiến thêm que gõ và số giàn ống.
Category: Kiến trúcPeriod: Lý – Trần
Dương Long là cụm ba tháp gạch Chăm xây khoảng cuối thế kỷ XII – đầu thế kỷ XIII ở Gia Lai (Bình Định cũ), nổi tiếng với chân đế và trang trí bằng sa thạch như rắn Naga; di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2015.
Category: Ẩm thực vùng miền
Cơm lam là nếp nướng trong ống tre, nứa, lồ ô; ở Tây Nguyên món thường đi cùng gà nướng cặp tre và muối lạc, muối lá é. Một bài báo cho rằng "lam" vốn là cách nấu của miền núi phía Bắc, còn người Jrai gọi nấu ống là "Asơi Brông".
