Thành phố trực thuộc trung ương · Miền Trung
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Ngày 2 tháng 3 âm lịch
Lễ hội thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na ở điện Hòn Chén bên sông Hương (Huế), mỗi năm vào tháng 3 và tháng 7 âm lịch, nổi bật với lễ cung nghinh Thánh Mẫu bằng đường bộ và đường thủy; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ tháng 12 năm 2024.
42 bài
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Lăng Minh Mạng (Hiếu Lăng) ở Huế do vua Minh Mạng chọn đất từ khoảng năm 1827 và khởi công năm 1840; vua Thiệu Trị hoàn tất đầu năm 1843. Bài nêu bố cục, các mốc xây dựng và những chỗ nguồn ghi khác nhau: ngày khởi công, nhân lực, diện tích.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Thanh Hà, bên sông Hương gần Phú Xuân, là cảng thị của Đàng Trong, hình thành khoảng nửa đầu thế kỷ XVII với vai trò lớn của Hoa thương. Bài nêu cách hình thành, hàng hóa, vị trí trong hệ thống cảng Hội An, việc suy tàn đầu thế kỷ XIX và chuyển sang Bao Vinh.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Theo Phủ biên tạp lục và các thư tịch khác, chúa Nguyễn tổ chức đội Hoàng Sa 70 suất người xã An Vĩnh (Lý Sơn) và đội Bắc Hải ra khai thác hóa vật theo mùa. Bài tóm lược ghi chép, những điểm còn chưa chắc về thời điểm lập đội, và nêu rõ đây là vấn đề chủ quyền còn tranh chấp.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Trịnh Sâm là chúa Trịnh nối ngôi năm 1767, người sai Hoàng Ngũ Phúc vào Nam chiếm Phú Xuân (1774–1775), gắn với vụ án Canh Tý (1780) và với thơ ca. Bài nêu các tường thuật khác nhau và những đánh giá trái chiều về ông.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Năm 1558, Nguyễn Hoàng xin vào trấn thủ Thuận Hóa để tránh họ Trịnh. Bài tóm lược hoàn cảnh ra đi, việc dựng nền ở Thuận Quảng, lần ra Bắc rồi trở về Nam năm 1600, và những đánh giá khác nhau về ông.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Hòa ước Giáp Thân (Patenôtre) ký ngày 6/6/1884 giữa triều Nguyễn và Pháp gồm 19 khoản, thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp. Bài tóm lược bối cảnh, nội dung, nghi lễ hủy chiếc ấn Trung Hoa, hệ quả và những chỗ các nguồn còn khác nhau.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế niên hiệu Quang Trung năm 1788 và mất năm 1792. Bài nêu chính sách dùng người, giáo dục, chuyến đi Bắc Kinh năm 1790 với các cách hiểu khác nhau, nghi vấn về lăng mộ và các đánh giá của sử học.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Nguyễn Phúc Ánh (1762–1820), vua Gia Long, người lập triều Nguyễn năm 1802 sau cuộc chiến với Tây Sơn. Bài nêu quá trình lập triều, cách trị nước và các đánh giá khác nhau về công lao, việc cầu viện ngoại bang và trả thù Tây Sơn.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Năm 1744, chúa Nguyễn Phúc Khoát (1714–1765) lên ngôi vương ở Phú Xuân, đổi chính dinh thành đô thành và định lại phục sức, nghi chế Đàng Trong. Các nguồn nhìn sự kiện này khác nhau: nâng vị thế ngang chúa Trịnh, hoặc một nấc trong ý thức tự chủ của Đàng Trong.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Năm 1306, công chúa Huyền Trân, con vua Trần Nhân Tông, kết hôn với vua Chế Mân của Champa; Champa dâng châu Ô, châu Lý làm sính lễ. Bài nêu các cách kể và cách diễn giải khác nhau về chuyện giàn hỏa thiêu, danh hiệu của công chúa và cuộc đời bà sau khi về nước.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Quần thể di tích Cố đô Huế gồm Kinh thành, Hoàng thành, Tử Cấm thành xây từ năm 1805 dưới thời Gia Long, được UNESCO ghi danh Di sản thế giới ngày 11/12/1993. Bài nêu quy mô, quá trình xây dựng, hư hại và công tác bảo tồn.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thiên Mụ (Linh Mụ) trên đồi Hà Khê, bên sông Hương, được chúa Nguyễn Hoàng cho dựng năm 1601 và được chúa Nguyễn Phúc Chu đại trùng tu năm 1714. Chùa còn Đại hồng chung (1710), bia Ngự kiến Thiên Mụ tự và tháp Phước Duyên (1844).
