Thành phố trực thuộc trung ương · Miền Nam
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Hồ Chí Minh.
Bà Rịa - Vũng Tàu (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào thành phố Hồ Chí Minh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Bình Dương (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào thành phố Hồ Chí Minh từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu (Thủ Dầu Một)
Ngày 14 tháng 1 âm lịch
Lễ hội rằm tháng Giêng ở miếu Bà Thiên Hậu (chùa Bà Bình Dương cũ), phường Thủ Dầu Một: cúng vía Bà đêm 14 rạng 15, rước kiệu Bà chiều 15, hàng chục nghìn người đến lễ và nổi tiếng với các điểm phát miễn phí đồ ăn, nước uống.
Ngày 9 tháng 2 âm lịch
Lễ hội của ngư dân vùng biển Long Hải (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP. Hồ Chí Minh) thờ Long Hải thần nữ vào khoảng 9 đến 12 tháng 2 âm lịch, với nghinh Cô, hát bả trạo, chầu Cô; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2023.
Lễ hội Lăng Ông Bà Chiểu (lễ giỗ Tả quân Lê Văn Duyệt)
Ngày cuối tháng 7 âm lịch
Lễ giỗ Tả quân Lê Văn Duyệt tại Lăng Ông Bà Chiểu (TP. Hồ Chí Minh), tổ chức ba ngày từ cuối tháng 7 đến mùng 2 tháng 8 âm lịch, với tế lễ tiểu cung đình, xây chầu đại bội và hát bội.
Ngày 14 tháng 8 âm lịch
Lễ hội của ngư dân Cần Giờ (TP. Hồ Chí Minh) gắn với tục thờ cá Ông (cá voi), diễn ra quanh rằm tháng 8 âm lịch tại Lăng Ông Thủy Tướng, có lễ Nghinh Ông trên biển; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
38 bài
Danh mục: Di sản UNESCO
Cần Giờ là khu dự trữ sinh quyển thế giới đầu tiên của Việt Nam, được UNESCO công nhận năm 2000 trên diện tích 75.740 ha. Rừng ngập mặn ở đây được trồng phục hồi từ năm 1978 sau chiến tranh, nay là mảng xanh lớn ở cửa ngõ phía đông nam Thành phố Hồ Chí Minh.
Danh mục: Ẩm thực vùng miền
Hủ tiếu là món sợi gạo của miền Nam với nhiều kiểu (Nam Vang, Mỹ Tho, Sa Đéc, sa tế...); nguồn gốc còn tranh luận giữa món kuy teav của Phnom Penh và món mì của người Triều Châu, các tư liệu đều nhắc vai trò của người Hoa.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Người Chăm theo Islam gồm hai cộng đồng: Bàni (Awal) ở Ninh Thuận, Bình Thuận cũ, hình thành từ cuối thế kỷ XVI và pha tín ngưỡng bản địa, và Chăm Islam chính thống ở Nam Bộ, đông nhất ở An Giang. Bài nêu số liệu theo nguồn và các ý kiến khác nhau về tên gọi.
Danh mục: Nghệ thuật trình diễn
Ở Nam Bộ, hát bội thường được mời diễn trong lễ Kỳ yên ở đình làng, từ phần xây chầu đến các tuồng tích. Nghệ sĩ nhiều đời gắn với nghề này nay chỉ có ít suất diễn mỗi năm; Vĩnh Long đã làm hồ sơ di sản quốc gia (2023).
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1785 Nguyễn Ánh cử hoàng tử Cảnh cùng giám mục Bá Đa Lộc sang Pháp cầu viện; hiệp ước ký ngày 28/11/1787 không được thi hành. Bài tóm lược chuyến đi, điều khoản, lý do thất bại, hai cách kể về tàu Cybèle và những đánh giá khác nhau.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Gia Định thành thông chí (Gia Định thông chí) là bộ địa chí sáu quyển của Trịnh Hoài Đức, dâng vua Minh Mạng năm 1820, viết về vùng Nam Bộ đầu thế kỷ XIX. Bài tóm lược nội dung từng quyển, vấn đề tên sách, bản chép tay, các bản dịch và những chỗ nguồn còn khác nhau.
Danh mục: Nghệ thuật trình diễnThời kỳ: Cận hiện đại
Đờn ca tài tử là lối đàn ca của người dân Nam Bộ, hình thành khoảng cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, được UNESCO ghi danh năm 2013. Nguồn gốc từ ca Huế và nhạc lễ, hệ thống 20 bản tổ và vai trò của Nhạc Khị còn có ý kiến khác nhau.
Danh mục: Kiến trúcThời kỳ: Cận hiện đại
Dinh Độc Lập (nay là Hội trường Thống Nhất) là công trình hiện đại do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế, khởi công 1962 và khánh thành 31/10/1966 trên nền dinh Norodom. Mặt tiền có rèm hoa đá hình đốt trúc; bài chỉ tập trung vào kiến trúc, nêu các cách diễn giải biểu tượng của người trong cuộc.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Địa đạo Củ Chi hình thành khoảng năm 1948, phát triển thành mạng hầm dài trên 200 km thời chống Mỹ, nay là di tích quốc gia đặc biệt. Bài nêu cấu trúc, các chiến dịch càn quét, số liệu khác nhau giữa các nguồn và tiến trình hồ sơ UNESCO.
Danh mục: Ngôn ngữ – chữ viếtThời kỳ: Cận hiện đại
Đại Nam quấc âm tự vị (1895–1896) của Huỳnh Tịnh Của là tự điển đơn ngữ tiếng Việt đầu tiên, ghi mục từ kèm chữ Nôm, chữ Hán và giải nghĩa bằng tiếng Việt. Bài nêu cách soạn, đặc điểm, ưu điểm và hạn chế.
Danh mục: Ẩm thực vùng miền
Cơm tấm là món cơm gạo tấm (gạo vỡ) ăn với sườn nướng, bì, chả trứng, mỡ hành và nước mắm chua ngọt; xuất phát từ bữa ăn thiếu gạo ở miền Tây rồi thành món đặc trưng của Sài Gòn, với bộ "sà bì chưởng".
Danh mục: Kiến trúcThời kỳ: Cận hiện đại
Chợ Bến Thành hiện nay do người Pháp xây từ 1912, hoàn thành tháng 3/1914 trên nền ao Bồ Rệt cũ, nổi bật với tháp đồng hồ ở cửa Nam và phù điêu gốm. Năm 2024 chợ được xếp hạng di tích cấp thành phố. Các nguồn mô tả kết cấu và số mặt đồng hồ khác nhau; người thiết kế chỉ được một nguồn nêu tên.
