Lễ hội đền thờ Lê Hoàn (Thọ Xuân, Thanh Hóa)
Lễ hội đền thờ Lê Hoàn tổ chức ngày 8 tháng Ba âm lịch tại làng Trung Lập, xã Xuân Lập (Thanh Hóa), tưởng nhớ Hoàng đế Lê Đại Hành; có rước kiệu, chúc văn, thi làm cỗ chay tiến vua, trò Xuân Phả và được ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2023.
Có nguồn · 4
Vùng đất phát tích của Lê Hoàn
Lễ hội đền thờ Lê Hoàn diễn ra tại làng Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, để nhân dân tưởng nhớ công lao và chiến tích của Lê Hoàn[1]. Theo diễn văn do Chủ tịch UBND huyện Thọ Xuân đọc tại lễ hội năm 2024, ông sinh năm 941 tại làng Trung Lập, thuộc Ái Châu xưa. Lê Hoàn được vua Đinh Tiên Hoàng phong chức Thập đạo tướng quân, năm 980 được tôn lên ngôi vua, và đến năm 1005 thì qua đời, thọ 64 tuổi[2]. Một bài báo năm 2026 ghi thêm rằng ông lãnh đạo quân dân Đại Cồ Việt đánh bại quân Tống năm 981 và chinh phạt Chiêm Thành năm 982[3].
Đền thờ và quần thể di tích
Báo VietnamPlus mô tả di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn là quần thể gồm nền Sinh thánh, lăng Quốc mẫu, lăng Hoàng Khảo và lăng mộ Lê Đột. Đền có mặt bằng chữ Công rộng 13 gian, lưu giữ hai tấm bia thế kỷ 17 và 14 đạo sắc phong niên đại từ năm 1674 đến năm 1887. Đền được công nhận di tích cấp quốc gia năm 1990 và di tích quốc gia đặc biệt năm 2018[4].
Thời gian và phần lễ
Theo Báo Văn hóa, lễ hội được tổ chức hằng năm vào ngày 8 tháng Ba âm lịch[2]. Năm 2024 phần lễ diễn ra ngày 16/4 dương lịch, kỷ niệm 1019 năm ngày mất của Lê Hoàn[2]. Năm 2026 lễ hội có quy mô cấp tỉnh, kéo dài ba ngày từ 22 đến 24/4, trong đó phần lễ chính vào sáng 24/4, tức ngày 8 tháng Ba âm lịch[3].
Phần lễ gồm rước kiệu từ lăng Hoàng Khảo, lăng Quốc mẫu, lăng Lê Đột cùng kiệu từ hậu cung ra sân chầu, rồi dâng hương, đọc chúc văn, đánh trống khai hội và đọc diễn văn kỷ niệm[3].
Phần hội và các lễ tục
Báo Sài Gòn Giải Phóng cho biết lễ hội còn giữ nhiều tục lệ gắn với thời Lê Hoàn, như thi làm cỗ chay tiến vua, thi làm bánh lá răng bừa, thi làm bánh chưng nung (nấu trong chum khoảng 50 giờ mới chín), thi bắt cá, bắt lươn và làm gỏi ăn tại chỗ. Lễ hội cũng tái hiện trại binh thời Lê Hoàn, lễ tịch điền năm 987 khi nhà vua đích thân cày ruộng, và cảnh trai tráng xuống ao múc bùn đắp bờ để nhắc tới thuật đào hào của ông[1].
Bên cạnh đó là các trò diễn dân gian của Thọ Xuân như trò Xuân Phả, múa Pồn Pông, bài điếm, cồng chiêng[1][3]. Năm 2026 phần hội kéo dài ba ngày, có thêm nhảy sạp, kéo co, bóng chuyền hơi, nhảy bao bố, bịt mắt bắt vịt, đi cầu tre và không gian trưng bày sản phẩm OCOP[3].
Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Ngày 6/3/2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận lễ hội truyền thống này là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; lễ đón nhận bằng được tổ chức ngày 27/4/2023 ngay trong lễ hội năm đó, kỷ niệm 1.018 năm ngày mất của Lê Hoàn[1]. Bài viết của VietnamPlus năm 2026 nhấn mạnh việc ghi danh đặt ra yêu cầu giữ tính nguyên gốc và vai trò chủ thể của cộng đồng đối với lễ hội, đồng thời gắn di tích với lễ hội, làng nghề và du lịch[4]. Các nhận định về giá trị của lễ hội trong bài chủ yếu đến từ báo chí và phát biểu của chính quyền địa phương.
- Văn hóa Việt Nam
Nguồn
Mỗi chú thích [n] trong bài dẫn tới nguồn số n ở đây; bấm ↩ để quay lại chỗ trích.
- [1]
Duy Cường, Minh Phong, Thanh Hóa đón nhận Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn, Báo Sài Gòn Giải Phóng, 2023
Truy cập ngày 11 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [2]
Khai hội đền thờ Lê Hoàn năm 2024, Báo Văn hóa, 2024
Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [3]
- [4]
Đền thờ Lê Hoàn hơn 1.000 năm lưu giữ hồn thiêng đất Việt, VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam), 2026
Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
Độ tin cậy của nguồn
- Hạng A
- Sách, nghiên cứu học thuật, văn bản chính thức, hồ sơ UNESCO.
- Hạng B
- Báo chí uy tín, tài liệu tổng hợp có tác giả.
- Hạng C
- Bách khoa mở (như Wikipedia), blog: dùng để tham khảo, cần đối chiếu thêm.
Lịch sử chỉnh sửa
Xuất bản lần đầu ngày 20 tháng 11, 2026. Bạn đang xem phiên bản 1.
Bài chưa có chỉnh sửa nào được ghi công khai kể từ khi xuất bản.
Bài này có hữu ích với bạn không?

Thấy chỗ chưa đúng? Báo cho chúng mình nhé!
Form sẽ tự điền tên bài và phiên bản bạn đang xem.
Báo sai sót