Tỉnh · Miền Trung
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Ngày 21 tháng 2 âm lịch
Lễ hội tưởng nhớ nữ anh hùng Triệu Thị Trinh ở khu di tích Bà Triệu (Triệu Lộc, Hậu Lộc cũ, Thanh Hóa), khoảng 21–23 tháng Hai âm lịch, nổi bật với rước kiệu Bà Triệu lên núi Tùng; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ngày 21 tháng 8 âm lịch
Lễ hội tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (Thanh Hóa) vào tháng Tám âm lịch, tưởng nhớ Lê Lợi và Lê Lai; chính lễ ngày 22 tháng Tám với rước kiệu, dâng hương.
38 bài
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Sao Vàng, tìm thấy ở khu vực Sao Vàng (Thọ Xuân, Thanh Hóa), thuộc loại I Heger, mặt trống có sao 12 cánh và 11 vành hoa văn; được công nhận bảo vật quốc gia theo Quyết định 73/QĐ-TTg ngày 18/01/2024, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Danh mục: Văn học dân gian
Truyện Trạng Quỳnh là chuỗi giai thoại trào phúng về một nhân vật mưu trí đối đầu vua chúa, quan lại và sứ thần. Bài nêu tiểu sử Nguyễn Quỳnh ở Hoằng Hóa (Thanh Hóa), đặc trưng thể loại giai thoại, các tích truyện tiêu biểu và những cách hiểu khác nhau về mối liên hệ với người thật.
Danh mục: Ẩm thực vùng miền
Nem chua Thanh Hóa là món thịt lợn lên men gói lá chuối, gồm nem chua, nem thính, nem nướng. Điểm riêng thường nêu là lá đinh lăng, thính gạo và vị chua dịu. Các nguồn không rõ nghề có từ bao giờ và lệch nhau về thời gian ủ, loại lá gói.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội đền Bà Triệu ở xã Triệu Lộc (Hậu Lộc cũ, Thanh Hóa) tưởng nhớ nữ anh hùng Triệu Thị Trinh, diễn ra khoảng 21–23 tháng Hai âm lịch, nổi bật với rước kiệu lên núi Tùng và trò diễn "Ngô - Triệu giao quân"; là di sản phi vật thể quốc gia.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Tượng đồng cao 8,5 cm thể hiện một người cõng một người thổi khèn, được xem là khối tượng Đông Sơn sinh động nhất; tượng là bảo vật quốc gia từ năm 2012, nhưng các nguồn của bảo tàng ghi khác nhau về nơi phát hiện.
Danh mục: Văn học dân gian
Truyền thuyết kể Mai An Tiêm bị vua Hùng đày ra đảo hoang, tìm được giống dưa hấu nhờ loài chim từ phương Tây rồi được đón về. Truyện gắn với núi Mai An Tiêm, đền thờ và lễ hội ở Nga Sơn (Thanh Hóa); bài nêu các dị bản và cách đọc khác nhau.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Tô Hiến Thành, Thái úy dưới thời Lý Anh Tông, nhận di chiếu phụ chính cho Lý Cao Tông năm 1175, từ chối hối lộ để đổi người nối ngôi và tiến cử Trần Trung Tá khi ốm nặng. Bài nêu các mốc, tên gọi lệch giữa nguồn và nơi thờ ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Hà Tĩnh.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Lê Thái Tổ (Lê Lợi) lập triều Hậu Lê năm 1428. Bài tập trung vào thời dựng nước 1428–1433 (bộ máy, ruộng đất, thi cử, ngoại giao), các đánh giá khác nhau về việc xử công thần và truyền thuyết gươm thần Hồ Gươm.
Danh mục: Phong tục vòng đời
Lễ tang của người Mường trong đó thầy mo hát mo dẫn hồn người chết về Mường Chạ Đống: quan niệm về cái chết, các bài mo và chặng của tang lễ ở Nho Quan, cờ nai cờ cá ở Thanh Hóa, quy mô 12 ngày đêm xưa và việc rút gọn, bảo tồn Mo Mường.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Lê Lai, tướng người Mường của khởi nghĩa Lam Sơn, nổi tiếng nhờ giả làm Lê Lợi để cứu chủ tướng. Bài nêu các chi tiết lệch giữa nguồn (quân số, nơi, ngày mất), giả thuyết từ Toàn thư năm 1427, ngày giỗ 21/8 và đền Lê Lai ở Kiên Thọ, Thanh Hóa.
Danh mục: Lễ hội
Lễ hội tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (Thanh Hóa) vào tháng Tám âm lịch, tưởng nhớ Lê Lợi và Lê Lai; chính lễ ngày 22 tháng Tám với rước kiệu, dâng hương.
Danh mục: Phong tục vòng đời
Lễ cưới của người Thái, chủ yếu Thái Đen ở Sơn La, Mường Lò và người Thái Thanh Hóa: ba lần đi hỏi, lễ tằng cẩu (búi tóc ngược), chăn đệm, tục ở rể, lễ cưới hai lần và cách nhà nghiên cứu hiểu lễ cưới như nghi lễ chuyển tiếp.
