27 bài
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1442, vua Lê Thái Tông mất đột ngột ở vườn Lệ Chi, Nguyễn Trãi bị tru di ba họ, Nguyễn Thị Lộ bị quy tội giết vua. Bài trình bày chính sử, các giả thuyết (ngộ sát, vu oan do tranh ngôi, rắn báo oán) và việc minh oan năm 1464.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Từ 1533 đến 1592 nhà Mạc ở Bắc triều đối đầu Nam triều nhà Lê do Nguyễn Kim, rồi họ Trịnh nắm thực quyền, kết thúc khi Trịnh Tùng chiếm Thăng Long. Bài nêu diễn biến, các mốc lệch giữa nguồn và cách nhìn của sử cũ.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Mạc Đăng Dung từ một võ quan lên nắm quyền, phế nhà Lê lập nhà Mạc năm 1527 rồi xin hàng nhà Minh năm 1540. Bài nêu sử học phong kiến coi nhà Mạc là “ngụy triều” và cách đánh giá lại của sử học hiện đại.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1471 Lê Thánh Tông đánh Chăm Pa, hạ kinh đô Vijaya (Đồ Bàn) và lập đạo Quảng Nam. Các nguồn lệch nhau về số quân, thương vong và cách đánh giá; bài nêu cả cách nhìn của sử học trong nước lẫn quan điểm khác.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Bài cáo Hán văn do Nguyễn Trãi soạn thay Lê Lợi sau khi đánh đuổi quân Minh, nêu quan niệm nhân nghĩa và ý thức về một quốc gia Đại Việt riêng. Bài trình bày văn bản, cách gọi “tuyên ngôn độc lập thứ hai” và các tranh luận.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Tháng 10–11/1427 nghĩa quân Lam Sơn diệt viện binh nhà Minh ở Chi Lăng và Xương Giang, buộc Vương Thông thề rút quân khỏi Đông Quan. Bài nêu diễn biến, số liệu và ngày tháng lệch giữa các nguồn, cùng di tích.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Trận phục kích của nghĩa quân Lam Sơn cuối năm 1426 ở vùng Chương Mỹ (Hà Nội) đánh tan cánh quân của Vương Thông, mở đường siết vòng vây Đông Quan. Quân số và thương vong ghi rất khác nhau giữa các nguồn.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Cuối năm 1406 nhà Minh đưa đại quân vào Đại Việt; chỉ sau khoảng nửa năm phòng tuyến Đa Bang vỡ, Thăng Long và Tây Đô thất thủ, cha con Hồ Quý Ly bị bắt. Các nguồn bất đồng về quân số, ngày tháng và nguyên nhân thất bại.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo nổ ra ở Thanh Hóa năm 1418 và kéo dài mười năm chống quân Minh. Sau các chiến thắng Tốt Động – Chúc Động, Chi Lăng – Xương Giang, Lê Lợi lên ngôi năm 1428, mở đầu triều Lê sơ.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Hồ Quý Ly cải cách trên nhiều mặt cuối thời Trần và thời Hồ: tiền giấy 1396, hạn điền 1397, hạn nô 1401, chỉnh đốn hành chính, quân đội, đề cao chữ Nôm và cải cách thi cử. Nhiều chính sách chưa kịp phát huy vì nhà Hồ sụp đổ năm 1407.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Quốc triều hình luật, còn gọi là Luật Hồng Đức, là bộ luật của nhà Hậu Lê gắn với vua Lê Thánh Tông. Bộ luật có nhiều quy định về giảm hình cho người già, trẻ nhỏ, về hôn nhân, tài sản, quyền phụ nữ và trách nhiệm quan lại.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Thành nhà Hồ (Tây Đô) do Hồ Quý Ly cho xây năm 1397 ở Vĩnh Lộc, Thanh Hóa, nổi tiếng với tường và cổng vòm xếp bằng đá khối lớn không chất kết dính. Thành được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 27/6/2011.
