Hội làng Nành (Ninh Hiệp xưa, nay là xã Phù Đổng, Hà Nội) từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Hai âm lịch, nổi tiếng với lễ rước Âm lúc nửa đêm và tục nâng cây phan; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Lễ hội chùa Thầy (Quốc Oai, Hà Nội) diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Ba âm lịch để tưởng nhớ Thiền sư Từ Đạo Hạnh, với tế khai hội, mộc dục, rước kiệu và múa rối nước; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024.
Lễ hội của cư dân Bát xã Loa Thành quanh thành Cổ Loa (Hà Nội), tưởng nhớ An Dương Vương; chính hội mùng 6 tháng Giêng với lễ rước kiệu và tế lễ tại đền Thượng.
Lễ hội đền Hai Bà Trưng ở Hạ Lôi, xã Mê Linh (Hà Nội), từ mùng 4 đến mùng 10 tháng Giêng, chính hội mùng 6, tưởng nhớ Trưng Trắc, Trưng Nhị với rước kiệu và nghi thức giao kiệu.
Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789) tại gò Đống Đa, Hà Nội, tưởng nhớ Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ; chính hội ngày mùng 5 tháng Giêng với lễ rước, dâng hương và phần hội.
Articles
130 articles
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Hữu Cầu (quận He) là thủ lĩnh nông dân Đàng Ngoài, lấy Đồ Sơn làm căn cứ, đánh Kinh Bắc, uy hiếp Thăng Long và bị chúa Trịnh bắt năm 1751. Bài nêu diễn biến theo các nguồn thứ cấp, phần giai thoại (trâu lửa, hội chọi trâu) và các chi tiết còn lệch.
Historical record
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Hội Tao Đàn (Tao Đàn nhị thập bát tú) thường được kể là nhóm 28 văn thần xướng họa cùng Lê Thánh Tông ở Thăng Long cuối thế kỷ XV. Bài nêu tập Quỳnh uyển cửu ca và các tranh luận về số hội viên, mốc thời gian, và việc có thể gọi đó là một "hội" hay không.
Khuông Việt (Ngô Chân Lưu) là thiền sư được vua Đinh phong Tăng thống, làm cố vấn và tham gia bang giao với nhà Tống thời Lê Hoàn. Bài nêu tiểu sử, các chỗ nguồn lệch nhau (năm sinh, quê, dòng dõi, mốc phong chức) và bài từ tiễn sứ Lý Giác.
Historical record
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Lý Phật Tử là vị vua cuối của nhà Tiền Lý, trị vì Vạn Xuân từ năm 571 đến 602, đầu hàng quân Tùy do Lưu Phương chỉ huy. Bài tóm lược thân thế, việc nhà Tùy, và nêu những chỗ các nguồn lệch nhau về kinh đô, số quân, năm mất.
Disputed
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Năm 819, hào trưởng Dương Thanh quay quân đánh chiếm phủ thành An Nam, giết Đô hộ Lý Tượng Cổ nhưng bị Quế Trọng Vũ dập tắt năm 820. Bài nêu diễn biến, các chỗ sử sách chép lệch ngày tháng và kết cục, cùng đánh giá của giới nghiên cứu.
Đông Kinh nghĩa thục là trường tư thục miễn phí do các sĩ phu mở ở Hà Nội năm 1907, dạy chữ quốc ngữ, Hán văn, Pháp văn và cổ động duy tân; bị chính quyền thực dân đóng cửa cuối năm. Bài nêu chỗ các nguồn lệch về thời điểm và số học sinh.
Historical record
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Trịnh Sâm là chúa Trịnh nối ngôi năm 1767, người sai Hoàng Ngũ Phúc vào Nam chiếm Phú Xuân (1774–1775), gắn với vụ án Canh Tý (1780) và với thơ ca. Bài nêu các tường thuật khác nhau và những đánh giá trái chiều về ông.
Historical record
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Dương Đình Nghệ, hào trưởng người làng Giàng (Thanh Hóa), từng là bộ tướng họ Khúc, năm 931 đánh quân Nam Hán và chiếm lại thành Đại La, tự xưng tiết độ sứ rồi bị Kiều Công Tiễn giết năm 937. Bài nêu các chi tiết còn lệch giữa nguồn.
Xe tăng 843 (T-54B) và 390 (T-59) của Lữ đoàn 203 là hai chiếc húc cổng Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975, được công nhận bảo vật quốc gia ngày 1/10/2012. Bài nêu diễn biến, cách xác minh chiếc xe nào húc cổng chính và những chi tiết các nguồn ghi khác nhau.
Historical record
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Từ 1533 đến 1592 nhà Mạc ở Bắc triều đối đầu Nam triều nhà Lê do Nguyễn Kim, rồi họ Trịnh nắm thực quyền, kết thúc khi Trịnh Tùng chiếm Thăng Long. Bài nêu diễn biến, các mốc lệch giữa nguồn và cách nhìn của sử cũ.
Historical record
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Trận phục kích của nghĩa quân Lam Sơn cuối năm 1426 ở vùng Chương Mỹ (Hà Nội) đánh tan cánh quân của Vương Thông, mở đường siết vòng vây Đông Quan. Quân số và thương vong ghi rất khác nhau giữa các nguồn.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1284 Thượng hoàng Trần Thánh Tông họp các phụ lão ở thềm điện Diên Hồng hỏi kế đánh quân Nguyên, và các phụ lão đồng thanh nói "đánh". Bài nêu sự lệch năm, người triệu tập, tranh luận về địa điểm Bình Than và cách gọi "hội nghị dân chủ".