266 articles
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Năm 1558, Nguyễn Hoàng xin vào trấn thủ Thuận Hóa để tránh họ Trịnh. Bài tóm lược hoàn cảnh ra đi, việc dựng nền ở Thuận Quảng, lần ra Bắc rồi trở về Nam năm 1600, và những đánh giá khác nhau về ông.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1442, vua Lê Thái Tông mất đột ngột ở vườn Lệ Chi, Nguyễn Trãi bị tru di ba họ, Nguyễn Thị Lộ bị quy tội giết vua. Bài trình bày chính sử, các giả thuyết (ngộ sát, vu oan do tranh ngôi, rắn báo oán) và việc minh oan năm 1464.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Hiệp định Genève (7/1954) chấm dứt chiến tranh Pháp – Việt Minh, chia Việt Nam tạm thời ở vĩ tuyến 17 và hẹn tổng tuyển cử năm 1956. Bài tóm lược cuộc đàm phán, nội dung, ngày ký, hậu quả và lưu ý rằng các nguồn dùng chủ yếu từ phía Việt Nam.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Cao trào 1930–1931, đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh, gồm các cuộc biểu tình nông dân, chính quyền kiểu Xô viết ở một số huyện Nghệ An, Hà Tĩnh và cuộc đàn áp của Pháp. Bài trình bày theo nguồn sử học chính thống, kèm những hạn chế được chính các tác giả nêu và những chỗ số liệu còn lệch.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Khởi nghĩa Yên Thế do Đề Nắm rồi Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, diễn ra trong khoảng 30 năm ở Bắc Giang, nổi bật với các làng chiến đấu. Bài tóm lược bốn giai đoạn, hai lần giảng hòa, kết cục năm 1913 và cách đánh giá chính thức, kèm những điều chưa chắc.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Hòa ước Giáp Thân (Patenôtre) ký ngày 6/6/1884 giữa triều Nguyễn và Pháp gồm 19 khoản, thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp. Bài tóm lược bối cảnh, nội dung, nghi lễ hủy chiếc ấn Trung Hoa, hệ quả và những chỗ các nguồn còn khác nhau.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Dương Đình Nghệ, hào trưởng người làng Giàng (Thanh Hóa), từng là bộ tướng họ Khúc, năm 931 đánh quân Nam Hán và chiếm lại thành Đại La, tự xưng tiết độ sứ rồi bị Kiều Công Tiễn giết năm 937. Bài nêu các chi tiết còn lệch giữa nguồn.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1771 ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ dựng cờ ở Tây Sơn Thượng đạo, năm 1778 Nguyễn Nhạc xưng hoàng đế. Bài nêu nguyên nhân, diễn biến và các cách hiểu khác nhau (giặc cướp, ngụy triều, phong trào nông dân, cơ hội chính trị).
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1831–1832 vua Minh Mạng bãi Bắc thành, Gia Định thành, đổi trấn thành tỉnh và đặt các chức Tổng đốc, Tuần phủ, Bố chánh, Án sát, Lãnh binh. Bài nêu diễn biến, tổ chức bộ máy tỉnh, dấu ấn ở Hà Nội và các đánh giá khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế niên hiệu Quang Trung năm 1788 và mất năm 1792. Bài nêu chính sách dùng người, giáo dục, chuyến đi Bắc Kinh năm 1790 với các cách hiểu khác nhau, nghi vấn về lăng mộ và các đánh giá của sử học.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Nguyễn Phúc Ánh (1762–1820), vua Gia Long, người lập triều Nguyễn năm 1802 sau cuộc chiến với Tây Sơn. Bài nêu quá trình lập triều, cách trị nước và các đánh giá khác nhau về công lao, việc cầu viện ngoại bang và trả thù Tây Sơn.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Hoàng Việt luật lệ (Luật Gia Long) là bộ luật chính thức của nhà Nguyễn, 22 quyển, 398 điều. Bài nêu cách soạn, kết cấu, các điểm nhân đạo và hà khắc, cùng những ý kiến khác nhau về việc bộ luật vay mượn luật nhà Thanh.
