266 articles
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Xe tăng 843 (T-54B) và 390 (T-59) của Lữ đoàn 203 là hai chiếc húc cổng Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975, được công nhận bảo vật quốc gia ngày 1/10/2012. Bài nêu diễn biến, cách xác minh chiếc xe nào húc cổng chính và những chi tiết các nguồn ghi khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Chiến dịch Điện Biên Phủ (13/3–7/5/1954) là trận đánh quyết định cuối cùng của cuộc chiến Pháp – Việt Minh. Bài nêu bối cảnh, việc đổi phương châm sang đánh chắc tiến chắc, diễn biến ba đợt và các số liệu mà các bên ghi khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Cách mạng Tháng Tám 1945 là cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền sau khi Nhật đầu hàng, thắng lợi ở Hà Nội 19/8, Huế 23/8, Sài Gòn 25/8, và Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 ở Ba Đình. Bài nêu diễn biến, số liệu khác nhau và các cách nhìn.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Đông Du là phong trào đưa thanh niên Việt Nam sang Nhật học do Phan Bội Châu và Cường Để khởi xướng, đạt đỉnh cao 1907–1908 với khoảng 200 người, rồi tan rã sau thỏa thuận Pháp – Nhật. Bài nêu vai trò của Nam Kỳ và những chỗ các nguồn ghi khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Phong trào Cần vương nổ ra sau cuộc phản công ở kinh thành Huế đêm 4 rạng 5/7/1885 và Dụ Cần vương ngày 13/7/1885 của vua Hàm Nghi tại Tân Sở. Bài nêu các trung tâm khởi nghĩa, Hương Khê và những điểm các nguồn ghi khác nhau.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Mạc Cửu, người gốc Quảng Đông, khai phá vùng Hà Tiên từ khoảng năm 1680 và năm 1708 xin thuộc chúa Nguyễn, trở thành Tổng binh trấn Hà Tiên. Các nguồn Việt và nguồn tiếng Anh nêu khác nhau về quan hệ với Chân Lạp và tính tự chủ của vùng đất này.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Năm 1744, chúa Nguyễn Phúc Khoát (1714–1765) lên ngôi vương ở Phú Xuân, đổi chính dinh thành đô thành và định lại phục sức, nghi chế Đàng Trong. Các nguồn nhìn sự kiện này khác nhau: nâng vị thế ngang chúa Trịnh, hoặc một nấc trong ý thức tự chủ của Đàng Trong.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Từ 1533 đến 1592 nhà Mạc ở Bắc triều đối đầu Nam triều nhà Lê do Nguyễn Kim, rồi họ Trịnh nắm thực quyền, kết thúc khi Trịnh Tùng chiếm Thăng Long. Bài nêu diễn biến, các mốc lệch giữa nguồn và cách nhìn của sử cũ.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Mạc Đăng Dung từ một võ quan lên nắm quyền, phế nhà Lê lập nhà Mạc năm 1527 rồi xin hàng nhà Minh năm 1540. Bài nêu sử học phong kiến coi nhà Mạc là “ngụy triều” và cách đánh giá lại của sử học hiện đại.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1471 Lê Thánh Tông đánh Chăm Pa, hạ kinh đô Vijaya (Đồ Bàn) và lập đạo Quảng Nam. Các nguồn lệch nhau về số quân, thương vong và cách đánh giá; bài nêu cả cách nhìn của sử học trong nước lẫn quan điểm khác.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Bài cáo Hán văn do Nguyễn Trãi soạn thay Lê Lợi sau khi đánh đuổi quân Minh, nêu quan niệm nhân nghĩa và ý thức về một quốc gia Đại Việt riêng. Bài trình bày văn bản, cách gọi “tuyên ngôn độc lập thứ hai” và các tranh luận.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Tháng 10–11/1427 nghĩa quân Lam Sơn diệt viện binh nhà Minh ở Chi Lăng và Xương Giang, buộc Vương Thông thề rút quân khỏi Đông Quan. Bài nêu diễn biến, số liệu và ngày tháng lệch giữa các nguồn, cùng di tích.
