266 articles
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Đầu năm 1930, Nguyễn Ái Quốc chủ trì ở Cửu Long (Hương Cảng) hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, thông qua cương lĩnh đầu tiên; tháng 10/1930 Đảng đổi tên thành Đảng Cộng sản Đông Dương. Bài nêu chỗ các nguồn lệch về ngày họp và danh sách đại biểu.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành, lấy tên Văn Ba, rời bến Nhà Rồng ở Sài Gòn trên tàu Amiral Latouche-Tréville với việc phụ bếp, sang Pháp. Bài nêu diễn biến, hải trình đầu tiên và chỗ các nguồn ghi khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Đông Kinh nghĩa thục là trường tư thục miễn phí do các sĩ phu mở ở Hà Nội năm 1907, dạy chữ quốc ngữ, Hán văn, Pháp văn và cổ động duy tân; bị chính quyền thực dân đóng cửa cuối năm. Bài nêu chỗ các nguồn lệch về thời điểm và số học sinh.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Ngày 5/6/1862, Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp thay mặt triều Nguyễn ký với Pháp và Tây Ban Nha hòa ước 12 điều, nhượng ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Định Tường và đảo Côn Lôn cho Pháp, mở ba cảng và bồi thường chiến phí. Bài nêu các điều khoản chính và chỗ các nguồn lệch nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Ngày 1/9/1858, hải đội Pháp – Tây Ban Nha dưới quyền Rigault de Genouilly nổ súng vào cửa biển Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam của Pháp. Bài nêu diễn biến, kháng cự do Nguyễn Tri Phương chỉ huy, chỗ các nguồn lệch số liệu và việc liên quân chuyển hướng vào Gia Định tháng 2/1859.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Tháng 3 năm Minh Mạng thứ 19 (1838), vua Minh Mạng xuống dụ đổi quốc hiệu Việt Nam thành Đại Nam, kèm lệnh không dùng hai chữ Đại Việt; quốc hiệu này dùng đến năm 1945. Bài nêu lời dụ, chỗ các nguồn ghi ngày và số liệu khác nhau, cách gọi thông dụng và đề nghị đổi sang Đại Hóa năm 1877.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1804, sau khi nhà Thanh không chấp thuận tên Nam Việt và đề nghị hai chữ Việt Nam, vua Gia Long làm lễ cáo Thái Miếu và ban chiếu đặt quốc hiệu Việt Nam. Bài nêu bối cảnh bang giao, ngày tháng theo Đại Nam thực lục, và tranh luận về cái tên có trước năm 1804.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Mùa xuân năm 1075, vua Lý Nhân Tông cho tổ chức khoa thi Minh kinh bác học và Nho học tam trường, được coi là khoa thi Nho học đầu tiên; Lê Văn Thịnh đỗ đầu. Bài nêu diễn biến, sự nghiệp của ông, chỗ các nguồn lệch năm và danh xưng "Trạng nguyên khai khoa".
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1054 Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu Đại Cồ Việt thành Đại Việt; tên này dùng đến năm 1804, chỉ gián đoạn thời Hồ (Đại Ngu) và thuộc Minh. Bài nêu mốc truyền thống và các ý kiến mới cho rằng cái tên có thể đã có từ trước.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Cuối năm 1009, sau khi Lê Long Đĩnh mất, triều thần do Chi hậu Đào Cam Mộc vận động, có sự ủng hộ của sư Vạn Hạnh, tôn Lý Công Uẩn lên ngôi ở Hoa Lư, mở đầu nhà Lý. Bài nêu diễn biến theo sử cũ, phần sấm ký truyền thuyết và các cách ghi khác.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Theo Phủ biên tạp lục và các thư tịch khác, chúa Nguyễn tổ chức đội Hoàng Sa 70 suất người xã An Vĩnh (Lý Sơn) và đội Bắc Hải ra khai thác hóa vật theo mùa. Bài tóm lược ghi chép, những điểm còn chưa chắc về thời điểm lập đội, và nêu rõ đây là vấn đề chủ quyền còn tranh chấp.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Trịnh Sâm là chúa Trịnh nối ngôi năm 1767, người sai Hoàng Ngũ Phúc vào Nam chiếm Phú Xuân (1774–1775), gắn với vụ án Canh Tý (1780) và với thơ ca. Bài nêu các tường thuật khác nhau và những đánh giá trái chiều về ông.
