30 articles
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Vạn Hạnh là thiền sư người Cổ Pháp, được kể là người thầy của Lý Công Uẩn và đã giải những lời sấm báo nhà Lý thay nhà Lê. Bài nêu hành trạng theo Thiền uyển tập anh, bài kệ cuối đời và các điểm nguồn còn lệch (năm mất, dòng thiền, vai trò sau năm 1009).
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Theo sử cũ, Đinh Tiên Hoàng đặt vạc lớn, nuôi hổ trong cũi để răn kẻ trái phép. Bài nêu các ghi chép, bối cảnh chưa có luật thành văn, nhận định rằng hình phạt chủ yếu để răn đe, cách lý giải của người sau và hạn chế của nguồn.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đền thờ Lê Hoàn ở làng Trung Lập (xã Xuân Lập, Thanh Hóa) thờ vua đầu nhà Tiền Lê, xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2018. Bài nêu quá trình dựng đền, kiến trúc, cổ vật còn là tương truyền, lễ hội và các điểm nguồn còn lệch nhau.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Phạm Cự Lạng (Cự Lượng), tướng nhà Đinh, đề nghị tôn Lê Hoàn lên ngôi trước khi xuất quân chống Tống rồi làm Thái úy nhà Tiền Lê. Các nguồn lệch nhau về quê quán, mốc thời gian, năm mất và nơi thờ.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Tháng 10 năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trưởng Đinh Liễn chết trong cung; sử cũ quy cho Đỗ Thích nhưng nhiều nhà nghiên cứu nghi ngờ. Bài nêu các bản chép, hậu quả, các giả thuyết về kẻ đứng sau và những chỗ nguồn chưa thống nhất.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Hai đền thờ Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành ở Trường Yên được kể là khởi dựng từ thời Lý, dựng lại thế kỷ XVII. Bài nêu bố cục, tượng thờ, chạm khắc gỗ đá, các đợt trùng tu và những chi tiết nguồn chưa thống nhất.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Từ nhà Ngô xưng vương (939) đến nhà Đinh xưng đế (968) và nhà Tiền Lê, bộ máy nhà nước đi từ đơn sơ đến có Thập đạo quân, quan chế văn võ và tăng đạo; các nguồn khác nhau về mốc ra đời của nhà nước tập quyền và quy mô quân đội.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Thiên Phúc trấn bảo là đồng tiền đồng tròn lỗ vuông, mặt sau có chữ Lê, được cho là do Lê Hoàn cho đúc năm 984; các nguồn nêu cách hiểu khác nhau về chữ "Lê", nét chữ và việc từng bị nhầm là tiền Trung Quốc.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Nguyễn Bặc, bạn thuở nhỏ của Đinh Bộ Lĩnh, giữ chức Định Quốc công, tương đương tể tướng nhà Đinh, bị Lê Hoàn giết năm 979 sau khi dấy quân. Bài nêu tiểu sử, các chi tiết lệch giữa nguồn (cha, tuổi, nơi chôn) và việc thờ phụng.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Lê Long Đĩnh (986–1009) bị sử cũ và sách phổ thông mô tả là bạo chúa, nhưng nhiều bài đặt lại câu hỏi dựa vào những việc chính Toàn thư cũng ghi; bài nêu các ý kiến về cách ông lên ngôi, biệt danh "Ngọa Triều" và cái chết.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Gạch in chữ "Đại Việt quốc quân thành chuyên" tìm thấy ở thành Hoa Lư và Thăng Long, cùng gạch "Giang Tây quân". Vì chữ "Đại Việt" có trước năm 1054, một số nhà nghiên cứu cho quốc hiệu thời Đinh – Lê là Đại Việt chứ không phải Đại Cồ Việt. Bài nêu các cách đọc.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Toàn lên ngôi năm 979 khi sáu tuổi sau cái chết của Đinh Tiên Hoàng, làm vua chưa đầy một năm, rồi giữ tước Vệ vương dưới triều Tiền Lê và mất khi đi dẹp loạn Cử Long. Bài nêu các niên đại lệch (1001 hay 991) và các cách nhìn về việc nhường ngôi.
