266 articles
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Bộ bản đồ thời Lê Thánh Tông thể hiện cương vực và 13 thừa tuyên của Đại Việt cuối thế kỷ XV; bản gốc đã mất, các truyền bản còn ở Hà Nội và Tokyo. Niên đại (1467, 1469 hay 1490) và các phần đóng thêm về sau vẫn còn bàn.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Hồ Xuân Hương là nữ thi sĩ gắn với thơ Nôm và tập Lưu hương ký, được UNESCO vinh danh năm 2021. Bài nêu những điều có nguồn về thân thế, các vấn đề văn bản và quyền tác giả còn tranh luận, cùng ý nghĩa của sự vinh danh.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Gốm men ngọc thời Lý và gốm hoa nâu thời Trần là hai dòng tiêu biểu của gốm Đại Việt. Bài nêu khó khăn khi phân biệt gốm Lý và Trần ở Hoàng thành Thăng Long, các cách lý giải ảnh hưởng Phật giáo và Chăm Pa, và hai bảo vật thạp gốm hoa nâu ở Hải Dương, Quảng Ninh.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1785 Nguyễn Ánh cử hoàng tử Cảnh cùng giám mục Bá Đa Lộc sang Pháp cầu viện; hiệp ước ký ngày 28/11/1787 không được thi hành. Bài tóm lược chuyến đi, điều khoản, lý do thất bại, hai cách kể về tàu Cybèle và những đánh giá khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Gia Định thành thông chí (Gia Định thông chí) là bộ địa chí sáu quyển của Trịnh Hoài Đức, dâng vua Minh Mạng năm 1820, viết về vùng Nam Bộ đầu thế kỷ XIX. Bài tóm lược nội dung từng quyển, vấn đề tên sách, bản chép tay, các bản dịch và những chỗ nguồn còn khác nhau.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Gạch in chữ "Đại Việt quốc quân thành chuyên" tìm thấy ở thành Hoa Lư và Thăng Long, cùng gạch "Giang Tây quân". Vì chữ "Đại Việt" có trước năm 1054, một số nhà nghiên cứu cho quốc hiệu thời Đinh – Lê là Đại Việt chứ không phải Đại Cồ Việt. Bài nêu các cách đọc.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Đường sắt xuyên Việt do chính quyền thuộc địa Pháp xây theo luật ngày 25/12/1898 dưới thời Toàn quyền Doumer, hai đầu Bắc – Nam nối nhau ngày 2/9/1936. Bài nêu các chặng chính, vốn xây dựng, các cách đánh giá và việc nối lại sau 1976.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Toàn lên ngôi năm 979 khi sáu tuổi sau cái chết của Đinh Tiên Hoàng, làm vua chưa đầy một năm, rồi giữ tước Vệ vương dưới triều Tiền Lê và mất khi đi dẹp loạn Cử Long. Bài nêu các niên đại lệch (1001 hay 991) và các cách nhìn về việc nhường ngôi.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Liễn là con trai cả của Đinh Bộ Lĩnh, từng làm con tin ở Cổ Loa, đi sứ nhà Tống, dựng cột kinh sau cái chết của em và bị hại cùng cha năm 979; sử liệu khác nhau về chuyến đi sứ, việc phế thái tử và nguyên nhân cái chết.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Địa đạo Củ Chi hình thành khoảng năm 1948, phát triển thành mạng hầm dài trên 200 km thời chống Mỹ, nay là di tích quốc gia đặc biệt. Bài nêu cấu trúc, các chiến dịch càn quét, số liệu khác nhau giữa các nguồn và tiến trình hồ sơ UNESCO.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đền và lăng Ngô Quyền ở thôn Cam Lâm, làng cổ Đường Lâm, được xem là di tích ở quê hương vị vua; quê quán của ông, nơi đặt mộ và cách tu bổ di tích đều từng có ý kiến khác nhau.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Đào Duy Từ là mưu thần của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, gắn với việc đắp lũy Trường Dục và lũy Thầy ở Quảng Bình. Bài nêu xuất thân, con đường vào Nam, các tác phẩm được ghi nhận, những giai thoại cần phân biệt và các đền thờ.
