266 articles
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Lương Thế Vinh, Trạng nguyên khoa Quý Mùi 1463 đời Lê Thánh Tông, được ghi là tác giả Đại thành toán pháp và người chế bàn tính gẩy. Bài nêu số liệu lệch giữa nguồn, nhận định của Alexei Volkov về tác giả sách và các truyền thuyết quanh ông.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Liên bang Đông Dương là khối thuộc địa – bảo hộ của Pháp lập theo sắc lệnh tháng 10/1887, đứng đầu là Toàn quyền. Bài nêu thành phần, quyền hạn và bộ máy của Toàn quyền, thời Paul Doumer và những cách đánh giá khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Lịch triều hiến chương loại chí là bộ sách 49 quyển, mười chí, do Phan Huy Chú soạn từ 1809, dâng vua Minh Mạng năm 1821, thường được gọi là bách khoa thư đầu tiên của Việt Nam. Bài nêu bố cục, văn bản, các lần xuất bản và những chỗ nguồn còn khác nhau.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Lê Thái Tổ (Lê Lợi) lập triều Hậu Lê năm 1428. Bài tập trung vào thời dựng nước 1428–1433 (bộ máy, ruộng đất, thi cử, ngoại giao), các đánh giá khác nhau về việc xử công thần và truyền thuyết gươm thần Hồ Gươm.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Lê Long Đĩnh (986–1009) bị sử cũ và sách phổ thông mô tả là bạo chúa, nhưng nhiều bài đặt lại câu hỏi dựa vào những việc chính Toàn thư cũng ghi; bài nêu các ý kiến về cách ông lên ngôi, biệt danh "Ngọa Triều" và cái chết.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Lê Lai, tướng người Mường của khởi nghĩa Lam Sơn, nổi tiếng nhờ giả làm Lê Lợi để cứu chủ tướng. Bài nêu các chi tiết lệch giữa nguồn (quân số, nơi, ngày mất), giả thuyết từ Toàn thư năm 1427, ngày giỗ 21/8 và đền Lê Lai ở Kiên Thọ, Thanh Hóa.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Lăng Tự Đức (Khiêm Lăng) ở Huế do vua Tự Đức cho xây từ năm 1864, nổi tiếng với cảnh quan sơn thủy và bia Khiêm Cung ký (Bảo vật quốc gia). Bài nêu bố cục, các mốc và tên gọi khác nhau giữa các nguồn, loạn Chày Vôi và việc tu bổ.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Nghề đúc đồng là đỉnh cao của văn hóa Đông Sơn. Bài nêu các lần đúc thử trống Ngọc Lũ (1964–1975), gần 1.000 mảnh khuôn trống ở Luy Lâu, tranh luận khuôn ghép hay sáp chảy và chiếc trống đúc thực nghiệm năm 2022.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Khương Công Phụ, người Ái Châu (Thanh Hóa), cùng em là Khương Công Phục sang Trường An dự thi và đỗ đầu khoa thi tiến sĩ đời Đường Đức Tông, sau làm đến chức tể tướng; ông là tác giả bài phú "Bạch vân chiếu xuân hải" và được thờ ở quê nhà.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Bia Trường Xuân (618) ở Thanh Hóa ca ngợi Phật pháp và viên thứ sử Cửu Chân họ Lê (Lê Cốc hay Lê Ngọc), người cùng các con nổi dậy chống nhà Đường. Bài nêu hiện vật, truyền thuyết thờ phụng và những chi tiết chủ yếu dựa thần tích.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Khóa hư lục là tập bài viết Phật học và Thiền học của vua Trần Thái Tông, được xem là tiền đề cho Thiền phái Trúc Lâm. Bài nêu các truyền bản (72, 75, 93 bài), các bản dịch, nội dung chính và những cách đánh giá khác nhau của người nghiên cứu và sử cũ.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Khoa cử triều Nguyễn gồm thi Hương, thi Hội, thi Đình, mở từ năm 1807 đến khoa Hội cuối năm 1919. Bài nêu phép thi, các mốc chính, bia tiến sĩ ở Văn Miếu Huế, con đường giáo quan và số liệu theo vùng, cùng các cách đánh giá.
