266 articles
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Cửu đỉnh là chín đỉnh đồng do vua Minh Mạng cho đúc năm 1835–1837, đặt ở sân Thế Miếu (Huế), có 162 họa tiết chạm nổi. Bài nêu việc đúc đỉnh, các hình khắc, cách hiểu ý nghĩa, các mốc ghi nhận và chỗ các nguồn ghi khác nhau.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Cột kinh đá cao 4,16 m ở sân chùa Nhất Trụ, do Lê Đại Hành dựng năm 995 theo lạc khoản, được công nhận bảo vật quốc gia năm 2015; các nguồn khác nhau về số chữ còn đọc được và hình dạng chóp cột.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Công chúa Lê Thị Phất Ngân, theo thần tích là con gái Lê Đại Hành, được gả cho Lý Công Uẩn, là mẹ vua Lý Thái Tông; chính sử chỉ nhắc bà gián tiếp. Bài phân biệt phần chính sử, phần thần tích và nơi thờ phụng ở Hoa Lư, Nghệ An, Bắc Ninh.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Chuông Thanh Mai, đúc năm 798, tìm thấy năm 1986 ở Thanh Oai (Hà Nội), là quả chuông đồng có niên đại cổ nhất Việt Nam được biết, Bảo vật quốc gia. Bài nêu minh văn của Tùy Hỉ xã, đơn vị "cân Nam" và các số liệu lệch giữa nguồn.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Chuông Nhật Tảo, đúc năm 948 thời Ngô, hiện ở đình Nhật Tảo (Đông Ngạc, Hà Nội), là bảo vật quốc gia có bài minh 211 chữ ghi niên hiệu Nam Hán và địa danh "thôn Hạ Từ Liêm, huyện Giao Chỉ". Bài nêu lai lịch, nội dung minh văn và các cách đọc.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thập Tháp Di Đà ở An Nhơn (Bình Định cũ) gắn với thiền sư Nguyên Thiều, người từ Triều Châu sang Đàng Trong và truyền thiền phái Lâm Tế. Năm lập chùa được các nguồn ghi là 1665, 1677 hoặc 1683.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Chùa Phổ Minh (chùa Tháp) ở Tức Mặc, Nam Định cũ, được nhà Trần mở rộng năm 1262; tháp Phổ Minh 14 tầng dựng năm 1305. Bài nêu số liệu kết cấu lệch giữa các nguồn, chỗ chưa khớp về xá lợi, vạc Phổ Minh thuộc An Nam tứ đại khí và bộ tượng Trúc Lâm Tam Tổ.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Chùa Dạm (Đại Lãm tự) ở Nam Sơn, Bắc Ninh, được kể là do Ỷ Lan và Lý Nhân Tông cho xây từ năm 1086; chỉ còn nền móng và cột đá chạm rồng, nay là bảo vật quốc gia. Bài nêu kết quả khai quật, số liệu lệch giữa nguồn và các giả thuyết về ý nghĩa cột đá.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chinh phụ ngâm là khúc ngâm chữ Hán của Đặng Trần Côn (khoảng năm 1741), về sau được nhiều người diễn Nôm. Bản diễn Nôm phổ biến nhất từng được gán cho Đoàn Thị Điểm, nhưng nhiều nhà nghiên cứu nghiêng về Phan Huy Ích; vấn đề vẫn còn tranh luận.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Nhà Trần để vua cha nhường ngôi cho con rồi làm Thái thượng hoàng, bắt đầu với Trần Thừa năm 1226, và khuyến khích hôn nhân trong họ để giữ ngôi. Bài nêu cách các nguồn mô tả thiết chế này, lời phê phán của sử gia Nho học và hệ quả khi họ Hồ nắm quyền cuối triều.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1592 đến 1635, thuyền buôn Nhật có giấy phép của Mạc phủ đến Hội An mua tơ lụa, trầm hương; chúa Nguyễn trao đổi thư từ với Tokugawa và người Nhật lập phố riêng ở Hội An. Bài tóm lược số liệu, thư từ và những ước tính còn khác nhau giữa các nghiên cứu.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Cây đèn đồng hình người quỳ, Bảo vật quốc gia, do nhà khảo cổ Olov Janse tìm thấy năm 1935 trong một ngôi mộ gạch ở Lạch Trường, Thanh Hóa. Bài nêu tạo hình, các cách lý giải khác nhau (Janse, bảo tàng, báo chí) và niên đại còn lệch giữa các nguồn.
