Lễ hội của chùa Keo (Thần Quang tự) tưởng nhớ thiền sư Dương Không Lộ, hội thu chính vào 10–15 tháng Chín âm lịch với rước kiệu Đức Thánh, nay thuộc Hưng Yên; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (2017).
Trần Thủ Độ là người dựng nhà Trần và nắm thực quyền gần bốn mươi năm. Bài nêu hành trạng, tranh luận về gia thế và việc xử lý họ Lý, lời đáp năm 1258, lăng mộ, nơi thờ và những chỗ nguồn chưa thống nhất.
Hát trống quân là lối hát đối đáp giao duyên nam nữ của người Việt ở Bắc Bộ, đệm bằng "trống đất" hoặc trống thùng; Bùi Xá, Dạ Trạch và Đức Bác đã được công nhận di sản quốc gia. Mỗi nơi có cách hát và chuyện nguồn gốc riêng, chưa nguồn nào xác lập niên đại.
Tứ bất tử thường được hiểu là bốn vị thánh Tản Viên, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử và Liễu Hạnh. Bài nêu biểu tượng của từng vị, việc vị thứ tư từng thay đổi trong các thư tịch và cuộc tranh luận về chỗ dựa thư tịch của thuật ngữ, trong đó có cuốn Hội Chân Biên.
Lễ hội chùa Keo (Thần Quang tự) tưởng nhớ thiền sư Dương Không Lộ: hội thu chính vào 10–15 tháng Chín âm lịch với rước kiệu Đức Thánh, hội xuân mùng 4 tháng Giêng; chùa nay thuộc Hưng Yên, lễ hội là di sản phi vật thể quốc gia từ 2017.
Tục thờ nhà Trần hướng tới Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, được thánh hóa thành Cửu Thiên Vũ Đế. Bài trình bày quá trình thánh hóa, hệ thống các vị thánh nhà Trần, truyền thuyết Phạm Nhan, quan hệ với tục thờ Mẫu và nghi lễ Thượng đồng.
Sử liệu
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Nguyễn Công Trứ làm quan triều Nguyễn, nổi bật với việc khai hoang lập huyện Tiền Hải và Kim Sơn (1828–1829) và những bài hát nói. Bài nêu quan lộ, án vu cáo năm 1844, và những chỗ nguồn còn lệch hoặc mang tính tôn vinh.
Khu dự trữ sinh quyển đất ngập nước ven biển châu thổ sông Hồng (hơn 105.000 ha, vùng lõi Vườn quốc gia Xuân Thủy và khu bảo tồn Tiền Hải) được UNESCO công nhận năm 2004, trao bằng 2008. Bài nêu hệ sinh thái, chim di cư và các số liệu khác nhau về diện tích, số loài.
Năm 1224–1225, Lý Huệ Tông truyền ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng, rồi bà nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh dưới sự sắp đặt của Trần Thủ Độ. Bài nêu ngày tháng, tuổi các nhân vật còn lệch nhau và các cách nhìn khác nhau về việc "nhường ngôi" hay "đoạt ngôi".
Sau khi Ngô Quyền mất, nhiều hào trưởng chiếm giữ các vùng ở Bắc Bộ cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong và lập nước Đại Cồ Việt; các nguồn khác nhau về danh sách sứ quân, mốc thời gian và cách gọi "loạn" hay "cục diện".
Còn tranh luận
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Triệu Quang Phục kế tục Lý Nam Đế, lập căn cứ ở đầm Dạ Trạch (Hưng Yên) từ năm 547, đánh bại quân Lương khoảng năm 550 rồi xưng Triệu Việt Vương; về sau thua Lý Phật Tử và tự vẫn ở cửa biển Đại Nha. Các nguồn lệch nhau ở một số mốc và địa danh.
Sử liệu
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Lữ Gia là thừa tướng ba đời vua nhà Triệu; năm 112 TCN ông giết vua Triệu Ai Vương và Cù thái hậu chủ trương nội phụ nhà Hán rồi chống quân Hán đến khi thất bại năm 111 TCN. Sử cũ phê phán, còn dân gian Việt Nam thờ ông như một vị thần yêu nước.
Còn tranh luận
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Phố Hiến, bên sông Hồng ở Hưng Yên, là thương cảng quốc tế của Đàng Ngoài thế kỷ XVII, có thương nhân Hoa, Nhật, Hà Lan, Anh. Cảng suy tàn dần vì sông bồi lấp và biến động thế kỷ XVIII; nay là khu di tích quốc gia đặc biệt.