Hội làng Nành (Ninh Hiệp xưa, nay là xã Phù Đổng, Hà Nội) từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Hai âm lịch, nổi tiếng với lễ rước Âm lúc nửa đêm và tục nâng cây phan; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Lễ hội chùa Thầy (Quốc Oai, Hà Nội) diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Ba âm lịch để tưởng nhớ Thiền sư Từ Đạo Hạnh, với tế khai hội, mộc dục, rước kiệu và múa rối nước; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024.
Lễ hội của cư dân Bát xã Loa Thành quanh thành Cổ Loa (Hà Nội), tưởng nhớ An Dương Vương; chính hội mùng 6 tháng Giêng với lễ rước kiệu và tế lễ tại đền Thượng.
Lễ hội đền Hai Bà Trưng ở Hạ Lôi, xã Mê Linh (Hà Nội), từ mùng 4 đến mùng 10 tháng Giêng, chính hội mùng 6, tưởng nhớ Trưng Trắc, Trưng Nhị với rước kiệu và nghi thức giao kiệu.
Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789) tại gò Đống Đa, Hà Nội, tưởng nhớ Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ; chính hội ngày mùng 5 tháng Giêng với lễ rước, dâng hương và phần hội.
Sau khi Ngô Quyền mất, nhiều hào trưởng chiếm giữ các vùng ở Bắc Bộ cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong và lập nước Đại Cồ Việt; các nguồn khác nhau về danh sách sứ quân, mốc thời gian và cách gọi "loạn" hay "cục diện".
Còn tranh luận
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Năm 679 nhà Đường lập An Nam đô hộ phủ, trị sở dần dời về vùng Tống Bình (Hà Nội) với thành La Thành được đắp nhiều lần, lớn nhất do Cao Biền năm 866; các nguồn thư tịch và khảo cổ về quy mô, niên đại của thành còn nhiều điểm chưa thống nhất.
Sử liệu
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Lữ Gia là thừa tướng ba đời vua nhà Triệu; năm 112 TCN ông giết vua Triệu Ai Vương và Cù thái hậu chủ trương nội phụ nhà Hán rồi chống quân Hán đến khi thất bại năm 111 TCN. Sử cũ phê phán, còn dân gian Việt Nam thờ ông như một vị thần yêu nước.
Còn tranh luận
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Triệu Đà, viên quan Hán lập nước Nam Việt ở Phiên Ngung, đã sáp nhập Âu Lạc vào khoảng năm 179 TCN, mở ra thời Bắc thuộc theo sử Việt Nam; cách Âu Lạc mất độc lập, mốc thời gian và việc xem nhà Triệu là ngoại xâm hay chính thống còn nhiều ý kiến.
Còn tranh luận
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Thục Phán, thủ lĩnh người Tây Âu, theo sử sách đã hợp nhất với Lạc Việt, lên thay Hùng Vương, xưng An Dương Vương, lập nước Âu Lạc và đóng đô ở Cổ Loa; nguồn gốc của ông, cách chuyển ngôi và năm Âu Lạc mất (208 hay 179 TCN) vẫn còn nhiều ý kiến.
82 bia đá đề danh tiến sĩ các khoa thi từ năm 1442 đến 1779 thời Lê và Mạc, đặt trên lưng rùa ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội). Bộ bia được ghi vào Danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2010, và theo hồ sơ khu vực còn vào Danh mục quốc tế năm 2011.
Hồ Tây (Dâm Đàm) có nhiều tên, mỗi tên gắn với một sự tích. Bài nêu truyện Lạc Long Quân trừ cáo chín đuôi ở đầm Xác Cáo, hai bản truyện trâu vàng Kim Ngưu (núi Tiên Du và Khổng Minh Không), cách người nghiên cứu lý giải và nguồn gốc các tên gọi.
Truyền thuyết
Danh mục: Kiến trúcThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Tây Phương (Sùng Phúc tự) trên núi Câu Lâu, Thạch Thất, Hà Nội, là di tích quốc gia đặc biệt (2014) với khối kiến trúc gỗ hai tầng tám mái và hệ tượng gỗ mít, trong đó có 18 vị La Hán. Niên đại khởi dựng và các lần tu sửa được các nguồn kể khác nhau (thời Mạc, Lê - Trịnh, Tây Sơn).
Lễ hội của cư dân Bát xã Loa Thành quanh thành Cổ Loa (Hà Nội), tưởng nhớ An Dương Vương; chính hội mùng 6 tháng Giêng với lễ rước kiệu và tế lễ tại đền Thượng.
Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789) tại gò Đống Đa, Hà Nội, tưởng nhớ Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ; chính hội ngày mùng 5 tháng Giêng với lễ rước, dâng hương và phần hội.
Lễ hội ở quần thể Hương Sơn (chùa Hương), Hà Nội, khai hội mùng 6 tháng Giêng và thường kéo dài đến hết tháng Ba âm lịch; gắn với tín ngưỡng Phật giáo và dân gian.
Hội Gióng tưởng nhớ Thánh Gióng, diễn ra ở đền Phù Đổng (mùng 7–9 tháng Tư âm lịch) và đền Sóc (mùng 6–8 tháng Giêng), Hà Nội; được UNESCO ghi danh năm 2010.