Tỉnh · Miền Nam
Đơn vị hành chính hiện hành, hiệu lực từ 1 tháng 7, 2025. Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15 (chưa đối chiếu văn bản)
Các đơn vị hành chính dưới đây nay thuộc Đồng Tháp.
Tiền Giang (chưa đối chiếu văn bản)
Hợp nhất vào tỉnh Đồng Tháp từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Căn cứ: Nghị quyết 202/2025/QH15
15 bài
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Trương Định chiêu mộ dân lập đồn điền ở Gò Công, kháng Pháp từ 1859 và không chịu bãi binh sau hòa ước 1862. Bài nêu cuộc đời, tranh luận về danh hiệu Đại nguyên soái hay Đại tướng quân, cái chết tháng 8/1864 và các nơi thờ.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Cư Trinh là quan văn, tham mưu của chúa Nguyễn Phúc Khoát, gắn với việc dẹp Đá Vách ở Quảng Ngãi (1750), bài vè Sãi Vãi và kế sách mở đất ở vùng Chân Lạp. Bài nêu các nguồn còn lệch về năm tháng, tên đất và thụy hiệu.
Danh mục: Văn học dân gian
Vè là thể loại tự sự dân gian bằng văn vần; ở Nam Bộ có nhiều bài vè kể vật về cá, chim, hoa, trái, bánh, rau. Bài nêu cách phân loại trong bộ Vè Nam Bộ, bố cục và thể thơ bốn chữ của vè kể vật, các thủ pháp đồng nghĩa, đồng âm, miêu tả, và mối liên hệ với đồng dao.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáo
Bà Ngũ Hành là nhóm năm nữ thần ứng với Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, được thờ phổ biến ở Nam Bộ nhưng mờ nhạt ở miền Bắc và miền Trung. Bài nêu số liệu miễu, giả thuyết tiếp biến Việt – Hoa của Lê Công Lý, các miếu ven biển Đông Nam Bộ và xu hướng hỗn dung.
Danh mục: Tín ngưỡng – tôn giáoThời kỳ: Cận hiện đại
Hệ phái Khất sĩ do Tổ sư Minh Đăng Quang khai sáng năm 1944 ở Nam Bộ, dung hợp Nam tông và Bắc tông. Bài nêu mốc hình thành, bộ Chơn lý, các giáo đoàn, kiến trúc tịnh xá bát giác và số liệu hiện nay.
Danh mục: Nghệ thuật trình diễnThời kỳ: Cận hiện đại
Nguyễn Vĩnh Bảo (1918–2021) là nhạc sư đờn ca tài tử người Cao Lãnh (Đồng Tháp), giảng dạy đàn tranh ở Sài Gòn và nước ngoài. Theo báo chí, ông cải tiến đàn tranh 16 dây thành 17, 19, 21 dây từ khoảng năm 1955.
Danh mục: Làng nghề
Làng hoa Sa Đéc khởi nguyên ở Tân Quy Đông từ cuối thế kỷ XIX, nổi tiếng với hoa trồng trên giàn cao; nghề trồng hoa kiểng Sa Đéc được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cuối tháng 12/2025.
Danh mục: Ẩm thực vùng miền
Hủ tiếu là món sợi gạo của miền Nam với nhiều kiểu (Nam Vang, Mỹ Tho, Sa Đéc, sa tế...); nguồn gốc còn tranh luận giữa món kuy teav của Phnom Penh và món mì của người Triều Châu, các tư liệu đều nhắc vai trò của người Hoa.
Danh mục: Nghệ thuật trình diễn
Ở Nam Bộ, hát bội thường được mời diễn trong lễ Kỳ yên ở đình làng, từ phần xây chầu đến các tuồng tích. Nghệ sĩ nhiều đời gắn với nghề này nay chỉ có ít suất diễn mỗi năm; Vĩnh Long đã làm hồ sơ di sản quốc gia (2023).
Danh mục: Nghệ thuật trình diễnThời kỳ: Cận hiện đại
Đờn ca tài tử là lối đàn ca của người dân Nam Bộ, hình thành khoảng cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, được UNESCO ghi danh năm 2013. Nguồn gốc từ ca Huế và nhạc lễ, hệ thống 20 bản tổ và vai trò của Nhạc Khị còn có ý kiến khác nhau.
Danh mục: Kiến trúcThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Chùa Vĩnh Tràng ở Mỹ Phong (Tiền Giang cũ, nay thuộc Đồng Tháp) là ngôi chùa Nam Bộ pha trộn kiến trúc Á – Âu với cổng tam quan ghép sành sứ, bộ bao lam bát tiên cưỡi thú và nhiều tượng Phật; di tích quốc gia từ năm 1984.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Tháng 1/1785, Nguyễn Huệ chỉ huy quân Tây Sơn phục kích và đánh tan thủy quân Xiêm trên sông Tiền, đoạn Rạch Gầm – Xoài Mút (Tiền Giang cũ). Bài nêu bối cảnh, diễn biến, các nguồn ghi ngày và con số khác nhau, và khu di tích.
