Người Phù Lá sống ở vùng núi phía Bắc, nói tiếng thuộc nhóm Tạng - Miến, gồm ba nhóm Phù Lá Lão - Bồ Khô Pạ, Phù Lá Đen, Phù Lá Hán. Họ làm nương và ruộng bậc thang, nổi tiếng với đồ đan mây, trúc; lễ Quét làng và lễ cúng rừng là nghi lễ cộng đồng tiêu biểu.
Người La Ha có mặt sớm ở miền Tây Bắc, nay tập trung chủ yếu ở Sơn La, nói tiếng thuộc nhóm Ka Đai và thành thạo tiếng Thái. Họ làm nương rẫy kết hợp săn bắt, hái lượm, ở nhà sàn; người đứng đầu làng bản gọi là Khun cai, lễ hội Pang A là nét văn hóa tiêu biểu.
Người La Chí sống ở vùng núi biên giới phía Bắc, chủ yếu ở vùng Hà Giang cũ (nay thuộc Tuyên Quang) và Lào Cai, nói tiếng thuộc nhóm Ka Đai. Họ giỏi làm ruộng bậc thang, ở nhà nửa sàn nửa trệt; Tết Khu Cù Tê (Tết tháng Bảy) là lễ thờ tổ tiên tiêu biểu.
Người Lào cư trú xen kẽ với người Thái, Lự, Khơ Mú ở vùng Tây Bắc, nói tiếng thuộc nhóm Tày - Thái. Họ làm lúa nước, nghề gốm và dệt thổ cẩm phát triển; nhà sàn có mái kéo dài tạo hiên đặt khung cửi, Tết Bun Pi May và lễ hội Bun Huột Nặm là nét văn hóa tiêu biểu.
Người Chu Ru sống chủ yếu ở vùng cao nguyên Lâm Đồng, nói tiếng thuộc nhóm Nam Đảo, gần tiếng Chăm. Họ định cư lâu đời, làm ruộng nước, ở nhà sàn theo làng (plei); gia đình mẫu hệ, người phụ nữ giữ vai trò chủ động trong hôn nhân và là người thừa kế.
Người Hà Nhì sống chủ yếu dọc biên giới Việt - Trung, Việt - Lào ở vùng Tây Bắc, nói tiếng thuộc nhóm Tạng - Miến. Họ làm ruộng bậc thang kết hợp nương rẫy, ở nhà đất tường dày hợp với khí hậu lạnh vùng cao; lễ hội Khô già già của nhóm Hà Nhì đen là nét văn hóa tiêu biểu.
Người Xinh Mun từ lâu đời sinh sống ở miền Tây Bắc, chủ yếu ở Sơn La và Điện Biên, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ làm lúa nương, ở nhà sàn mái hồi khum tròn như mai rùa, có tục ở rể phổ biến; lễ hội Sà Típ được tổ chức vào mùa xuân khi hoa ban nở.
Người Kháng là một trong những cư dân sinh sống lâu đời nhất ở miền Tây Bắc, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me, sống chủ yếu ở Sơn La, Điện Biên và Lai Châu. Họ làm nương rẫy, giỏi đan lát và đóng thuyền độc mộc, ở nhà sàn và có trang phục gần giống người Thái.
Người Chơ Ro sống tập trung ở vùng núi thấp thuộc Đồng Nai, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ vốn làm rẫy, trước ở nhà sàn nay phổ biến nhà đất; lễ cúng thần lúa là lễ trọng hằng năm và lễ hội Sayangva đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Tà Ôi cư trú trên dải miền núi phía tây Quảng Trị và vùng Thừa Thiên Huế cũ, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ làm rẫy là chính, ở nhà sàn dài mái uốn tròn hai đầu hồi; nghề dệt zèng đính cườm là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Co sống tập trung ở vùng núi tây bắc Quảng Ngãi và tây nam vùng Quảng Nam cũ, tiếng nói thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ làm rẫy là chính, cây quế có giá trị kinh tế lớn, ở nhà sàn dài; Tết Ngã rạ và múa cà đáo là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Khơ Mú sống chủ yếu ở vùng núi Tây Bắc, một bộ phận ở miền núi Thanh Hóa, Nghệ An, nói tiếng thuộc nhóm Môn - Khơ Me. Họ canh tác nương rẫy, ở nhà sàn, họ mang tên thú, chim, cây; hát tơm và Tết cơm mới sau vụ gặt là nét văn hóa tiêu biểu.