Lễ mừng cơm mới của người Mông ở Mù Cang Chải
Lễ mừng cơm mới của người Mông ở Mù Cang Chải: gia đình nấu cơm từ gạo đầu mùa dâng tổ tiên và thần linh trước khi ăn, nay còn tổ chức quy mô ở Púng Luông với thi giã bánh dày; di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2021.
Có nguồn · 4
Nghi lễ sau mùa lúa chín
Lễ mừng cơm mới (hay cúng cơm mới) là nghi lễ truyền thống của người Mông ở Mù Cang Chải, nơi trước đây thuộc tỉnh Yên Bái và nay thuộc Lào Cai[2][4]. Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia có mục "Lễ mừng cơm mới của người Mông", loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, tỉnh Yên Bái, theo Quyết định số 824/QĐ-BVHTTDL ngày 09/3/2021[1]. Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao chứng nhận ngày 31/12/2021 trong lễ đón nhận, cùng dịp ruộng bậc thang Mù Cang Chải được công nhận di tích quốc gia đặc biệt[2].
Nghi lễ trong gia đình
Báo Nông nghiệp và Môi trường mô tả lễ được tổ chức trước mùa gặt: người dân chọn những bông lúa to, hạt đều, gặt về luộc, rang khô, giã rồi nấu thành cơm mới; khi cơm chín thì dâng lên bàn thờ cùng gà hoặc lợn, tùy gia đình, và khấn trời, đất, thần linh, ông bà, tổ tiên[2]. Báo Đại biểu Nhân dân nêu thời điểm hơi khác: lễ làm sau khi lúa chín và thu hoạch xong, thường vào cuối tuần để con cháu đi học, đi làm kịp về dự[3]. Theo bài này, người Mông quan niệm nếu không làm lễ thì gia chủ không được ăn gạo mới; trước đây người ta gặt riêng một khoảnh lúa nhỏ để làm lễ, nay đời sống khá hơn nên thường gặt xong cả vụ mới ăn cơm mới[3].
Các bước và lễ vật
Mâm cúng đặt ở gian giữa, thẳng cửa chính và bàn thờ, gồm nồi cơm, thịt và âu cơm; số thìa cắm trên âu cơm khác nhau tùy họ tộc, ví dụ họ Giàng cắm sáu thìa dựng đứng[3]. Gia chủ múc một thìa cơm cùng nước và thịt mời bố mẹ đã mất, mời tổ tiên, rồi cầm thìa cơm và miếng thịt đứng trước cửa mời thần cửa, thổ công, thổ địa; lời mời cũng gọi thần lúa, thần cây, thần núi, thần sông suối về ăn cùng, cầu vụ sau bội thu, người nhà khỏe mạnh[3]. Cuối cùng chủ nhà ăn vài thìa cơm, thể hiện đã tiếp tổ tiên và các thần, rồi mời anh em, hàng xóm ăn cơm, chúc rượu[3].
Lễ hội quy mô cộng đồng ở Púng Luông
Ngoài việc làm trong từng gia đình, lễ còn được tổ chức ở không gian cộng đồng để du khách cùng tham gia. Theo Báo Lào Cai, lễ năm 2026 diễn ra ngày 26/9 (thứ Bảy) tại xã Púng Luông, có nghi thức dâng cơm mới đầu mùa lên tổ tiên, thi giã bánh dày, chọi gà, văn nghệ[4]. Báo cho biết lễ vừa mang ý nghĩa tín ngưỡng, vừa thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng hiếu kính với ông bà, tổ tiên, và góp phần phát triển du lịch trải nghiệm[4]. Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương nhận xét, theo Báo Nông nghiệp và Môi trường, lễ thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn và là cách báo công với thần linh, tổ tiên sau một năm lao động vất vả[2].
- Văn hóa Việt Nam
Nguồn
Mỗi chú thích [n] trong bài dẫn tới nguồn số n ở đây; bấm ↩ để quay lại chỗ trích.
- [1]
Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)
Truy cập ngày 2 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng AĐã xác minh
- [2]
Thái Sinh, Ruộng bậc thang Mù Cang Chải được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt, Báo Nông nghiệp và Môi trường (nongnghiepmoitruong.vn), 2022
Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [3]
- [4]
Phạm Ngọc Sơn, Sôi nổi Lễ mừng cơm mới của người Mông xã Púng Luông, Báo Lào Cai điện tử, 2026
Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
Độ tin cậy của nguồn
- Hạng A
- Sách, nghiên cứu học thuật, văn bản chính thức, hồ sơ UNESCO.
- Hạng B
- Báo chí uy tín, tài liệu tổng hợp có tác giả.
- Hạng C
- Bách khoa mở (như Wikipedia), blog: dùng để tham khảo, cần đối chiếu thêm.
Lịch sử chỉnh sửa
Xuất bản lần đầu ngày 20 tháng 11, 2026. Bạn đang xem phiên bản 1.
Bài chưa có chỉnh sửa nào được ghi công khai kể từ khi xuất bản.
Bài này có hữu ích với bạn không?

Thấy chỗ chưa đúng? Báo cho chúng mình nhé!
Form sẽ tự điền tên bài và phiên bản bạn đang xem.
Báo sai sót