Bỏ qua tới nội dung chính
Người Việt Nam
Danh mục: Lễ hộiTỉnh, thành phố: Lào CaiDân tộc: Phù Lá

Lễ cúng rừng của người Phù Lá ở Bắc Hà (Lào Cai)

Lễ cúng rừng của người Phù Lá ở Bắc Hà (Lào Cai) vào cuối tháng Giêng âm lịch, tại khu rừng thiêng gần nguồn nước: cúng sống và cúng chín, kiêng chặt phá rừng, nghỉ lao động vài ngày sau lễ.

Báo sai sót

Có nguồn · 3

Lễ cúng rừng của người Phù Lá

Người Phù Lá ở huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, có lễ cúng rừng hằng năm để cầu thần rừng phù hộ một năm mưa thuận gió hòa[2]. Theo Báo Lào Cai, người Phù Lá quan niệm núi rừng là linh hồn của vạn vật, che chở cho con người tồn tại và phát triển[2]. Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia có mục "Lễ cúng rừng của người Phù Lá", loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, địa bàn ghi là tỉnh Hà Giang, theo Quyết định số 3609/QĐ-BVHTTDL ngày 27/9/2018[1]. Hai bài báo dưới đây mô tả lễ ở huyện Bắc Hà, Lào Cai.

Thời gian và địa điểm

Báo Lào Cai cho biết ở thôn Cồ Dề Chải, xã Nậm Mòn (Bắc Hà), lễ diễn ra vào ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch hằng năm, tại khu rừng thiêng gần bản, có nhiều cây gỗ lớn, gần nguồn nước và thuận tiện cho nghi lễ[2]. Báo Đại Đoàn Kết lại ghi lễ của người Phù Lá ở huyện Bắc Hà (gọi là "Lau pỉn phù") vào mùng 2 tháng Hai âm lịch, tại một nơi cố định sát rìa rừng có mặt bằng rộng[3]. Hai bài khác nhau về ngày và có thể nói về hai làng khác nhau.

Nghi thức và lễ vật

Theo Báo Lào Cai, lễ bắt đầu khoảng tám giờ và kết thúc khoảng mười giờ, gồm hai phần cúng sống và cúng chín do chủ tế điều hành; ban lễ có một thầy chính và ba thầy phụ, thầy cúng thắp hương mời thần rừng về chứng kiến lòng thành của dân[2]. Lễ vật gồm một con lợn đen, một con gà trống, rượu trắng và một số thực phẩm do người dân tự sản xuất[2]. Báo Đại Đoàn Kết mô tả già làng chủ trì, bà con dựng bàn thờ bằng tre nứa cao khoảng một mét, lợp gianh loại không cụt ngọn; lễ vật như trâu, ngựa hoặc lợn mổ từ hôm trước; trưởng bản chuẩn bị thanh kiếm gỗ dài khoảng 70 cm làm từ cây "chả mù sài", khoảng mười đến mười lăm trẻ em được bôi than lên mặt, và hai mảnh tre dùng để xin âm dương[3].

Điều kiêng

Dân làng không xâm phạm cây cối, không chặt phá rừng, không gây tiếng ồn ảnh hưởng đến khu rừng; sau lễ nghỉ lao động từ hai đến bốn ngày, và người bị bắt gặp vi phạm phải đóng tiền góp tổ chức lễ cúng rừng năm sau[2]. Báo Đại Đoàn Kết ghi phụ nữ mang thai, mới sinh hoặc đang kỳ kinh nguyệt không được đến nơi cúng; sau lễ dân làng kiêng làm việc ba ngày, không cho người lạ vào làng và không nói tiếng dân tộc khác trong thời gian này[3].

Gắn với bảo vệ rừng

Sau lễ, các hộ trong thôn liên hoan ngay bên bìa rừng; trước đó tổ bảo vệ rừng và cán bộ xã tuyên truyền chủ trương, chính sách về phát triển và bảo vệ rừng[2]. Theo ông Sùng Phà Hòa, tổ trưởng tổ bảo vệ rừng thôn Cồ Dề Chải, lễ giúp phát huy giá trị văn hóa, góp phần bảo vệ rừng và tăng đoàn kết cộng đồng[2]. Báo Đại Đoàn Kết nhấn mạnh ý nghĩa cầu cuộc sống ấm no, hạnh phúc và tránh tai ương[3].

  • Văn hóa Việt Nam

Nguồn

Mỗi chú thích [n] trong bài dẫn tới nguồn số n ở đây; bấm ↩ để quay lại chỗ trích.

  1. [1]

    Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

    Truy cập ngày 2 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng AĐã xác minh

    ↩

  2. [2]

    Vàng Tráng, Thào Loan, Lễ cúng rừng của người Phù Lá ở Bắc Hà, Báo Lào Cai điện tử, 2022

    Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2↩3↩4↩5↩6↩7↩8

  3. [3]

    Phạm Công, Tuấn Anh, Lễ cúng rừng, Báo Đại Đoàn Kết (Dân tộc và Tôn giáo), 2017

    Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2↩3↩4

Độ tin cậy của nguồn

Hạng A
Sách, nghiên cứu học thuật, văn bản chính thức, hồ sơ UNESCO.
Hạng B
Báo chí uy tín, tài liệu tổng hợp có tác giả.
Hạng C
Bách khoa mở (như Wikipedia), blog: dùng để tham khảo, cần đối chiếu thêm.

Lịch sử chỉnh sửa

Xuất bản lần đầu ngày 20 tháng 11, 2026. Bạn đang xem phiên bản 1.

Bài chưa có chỉnh sửa nào được ghi công khai kể từ khi xuất bản.

Bài này có hữu ích với bạn không?

Thấy chỗ chưa đúng? Báo cho chúng mình nhé!

Form sẽ tự điền tên bài và phiên bản bạn đang xem.

Báo sai sót