Kiếm ngắn núi Nưa là thanh kiếm đồng Đông Sơn có cán tượng một người phụ nữ chống nạnh, sưu tầm năm 1961 ở Thanh Hóa và là bảo vật quốc gia từ năm 2013. Bài nêu hình dáng, niên đại chưa thống nhất và giả thuyết gắn với Bà Triệu.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Xóm Ốc và Suối Chình là hai di chỉ Sa Huỳnh trên đảo Lý Sơn, khai quật năm 1996 – 1997 và năm 2000, nổi bật với mộ chum nhỏ, mộ đôi và đồ vỏ ốc. Bài nêu đặc điểm từng di chỉ, các đợt đào sau này và những chỗ nguồn lệch nhau về niên đại.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Chum gỗ chôn dưới đất, miệng đậy bằng một trống đồng Heger I, do nông dân phát hiện cuối năm 1998 ở di chỉ Phú Chánh và được công nhận bảo vật quốc gia năm 2018. Bài nêu bối cảnh khai quật, cấu tạo, niên đại và những chỗ nguồn lệch nhau.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Đồng Nai là văn hóa khảo cổ thời kim khí ở miền Đông Nam Bộ, cùng Đông Sơn và Sa Huỳnh làm thành ba trung tâm kim khí của Việt Nam; nổi bật với khuôn đúc đồng, đàn đá, mộ chum và buôn bán ven biển. Niên đại và cách phân kỳ còn tranh luận.
Disputed
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Sao Vàng, tìm thấy ở khu vực Sao Vàng (Thọ Xuân, Thanh Hóa), thuộc loại I Heger, mặt trống có sao 12 cánh và 11 vành hoa văn; được công nhận bảo vật quốc gia theo Quyết định 73/QĐ-TTg ngày 18/01/2024, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Thạp đồng Hợp Minh, tìm thấy năm 1995 ở Trấn Yên (Yên Bái cũ), cao 47,4 cm, nặng 13,5 kg, có nắp và các băng hoa văn lễ hội, thuyền, chim thú; thạp chứa hài cốt một đứa trẻ nên được coi là bằng chứng thạp Đông Sơn từng dùng làm quan tài.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Vũ khí là nhóm đồ đồng đông nhất của văn hóa Đông Sơn, gồm giáo, lao, dao găm cán tượng, rìu, qua, hộ tâm phiến, nỏ và hàng vạn mũi tên ở Cổ Loa; một số công cụ từng bị gọi là nông cụ nay được đề xuất là vũ khí chém bổ.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Ngoài trống và thạp, người Đông Sơn đúc nhiều tượng đồng nhỏ gắn trên muôi, ấm, chuôi dao và nhất là đèn: người cưỡi voi, bò, hươu, người thổi khèn. Bài tổng hợp các nguồn báo chí, nêu những cách diễn giải còn là giả thuyết.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Tượng đồng cao 8,5 cm thể hiện một người cõng một người thổi khèn, được xem là khối tượng Đông Sơn sinh động nhất; tượng là bảo vật quốc gia từ năm 2012, nhưng các nguồn của bảo tàng ghi khác nhau về nơi phát hiện.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Hoàng Hạ, đào được năm 1937 ở Phú Xuyên (Hà Nội), thuộc loại Heger I, thường được gọi là chiếc trống đẹp thứ hai của Đông Sơn sau Ngọc Lũ; trống được công nhận bảo vật quốc gia năm 2012 và lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Trống đồng Cổ Loa được tìm thấy năm 1982 ở khu Mả Tre (Đông Anh, Hà Nội), nằm ngửa dưới ruộng, chứa hàng trăm đồ đồng Đông Sơn. Bài nêu hoa văn, kho đồ đồng trong lòng trống, các số liệu lệch giữa nguồn và danh hiệu Bảo vật quốc gia năm 2015.
Historical record
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Người Đông Sơn làm trang sức bằng đồng, đá, mã não và thủy tinh: vòng ống gắn lục lạc, trâm, khóa thắt lưng, khuyên tai, hạt chuỗi; tượng nhỏ trên cán dao, thạp cho thấy cách họ đeo, nhưng nhiều nhận định về giới và địa vị còn là suy luận.
Văn hóa khảo cổ thời đại đồng thau sớm ở trung du và đồng bằng Bắc Bộ, mở đầu chuỗi văn hóa tiền Đông Sơn (Phùng Nguyên – Đồng Đậu – Gò Mun).
Phu Tho
c. 1000 BCE – 100
Văn hóa Sa Huỳnh
Văn hóa thời đại kim khí ở duyên hải miền Trung, nổi bật với mộ chum và đồ trang sức bằng đá, thủy tinh; được xem là một nguồn gốc của văn hóa Chăm Pa.
Quang Ngai
c. 800 BCE – 100
Văn hóa Đông Sơn
Văn hóa thời đại đồng – sắt ở lưu vực sông Hồng, sông Mã, sông Cả với trống đồng, vũ khí và nghề trồng lúa nước; nền tảng vật chất của thời Văn Lang – Âu Lạc.
Thanh Hoa
c. 700 BCE – 258 BCE
Nhà nước Văn Lang thời các vua Hùng
Nhà nước đầu tiên của người Việt theo truyền thống sử học, đóng đô ở Phong Châu. Sử cũ chép mốc 2879 TCN; giới khảo cổ thường đặt sự hình thành vào khoảng thế kỷ VII TCN.
Phu Tho
c. 257 BCE
An Dương Vương lập nước Âu Lạc, xây thành Cổ Loa
Thục Phán hợp nhất Tây Âu và Lạc Việt, lập nước Âu Lạc, dời đô về Phong Khê và xây thành Cổ Loa nhiều vòng. Sử cũ chép năm 257 TCN.
Hanoi
c. 218 BCE – 208 BCE
Người Tây Âu và Lạc Việt kháng chiến chống quân Tần
Người Tây Âu và Lạc Việt rút vào rừng, đánh lâu dài, khiến quân Tần đánh xuống phương Nam bị tổn thất nặng và chủ tướng Đồ Thư tử trận.
179 BCE
Triệu Đà chiếm Âu Lạc
Triệu Đà, vua nước Nam Việt, chiếm Âu Lạc và sáp nhập vào Nam Việt, mở đầu thời kỳ phong kiến phương Bắc đô hộ kéo dài hơn một nghìn năm.