Múa lân, sư, rồng ở Việt Nam: đoàn lân sư rồng của người Hoa ở Chợ Lớn, di sản quốc gia và những tục múa sư tử ở miền Bắc
Múa lân, sư, rồng là màn trình diễn đi kèm trống, võ thuật và cầu may. Bài nêu cách gọi lân – sư theo vùng, thói quen từng nhóm người Hoa, các đoàn ở Chợ Lớn, việc ghi vào di sản quốc gia (2025), bước sang thể thao, cùng đầu sư tử Trung thu Hà Nội và sư tử mèo Tày – Nùng.
Có nguồn · 10

Ba linh vật, nhiều cách gọi
Múa lân, múa sư (sư tử) và múa rồng là ba màn trình diễn thường đi cùng nhau, do các đoàn lân sư rồng biểu diễn. Các bài báo về di sản Thành phố Hồ Chí Minh gọi lân, sư, rồng là ba linh vật mang tính thần thoại, biểu trưng cho sức mạnh, trí tuệ, may mắn, được mời múa dịp Tết, Nguyên tiêu, Trung thu, khai trương, động thổ[1][3]. Tên gọi không cố định. Wikipedia (nguồn bách khoa mở, chỉ bổ trợ) cho biết trong tiếng Việt "múa sư tử" chỉ kiểu sư phương Bắc của Trung Hoa, còn "múa lân" thường dùng cho kiểu phương Nam; chữ "lân" xuất phát từ "kỳ lân", và kiểu sư phương Nam có một sừng[6]. Báo chí trong nước thường gọi gộp là "múa lân" hoặc "lân sư rồng"[1][7].

Theo từng nhóm người Hoa
Nghiên cứu của Trần Hồng Liên ở Tây Nam Bộ ghi nhận mỗi nhóm phương ngữ có điệu múa ưa chuộng riêng: người Quảng Đông chuộng múa lân, người Triều Châu thích múa sư, người Phúc Kiến thích múa rồng. Trước năm 1975, các miếu Bà ở Tây Nam Bộ thường mời đội múa từ Thành phố Hồ Chí Minh về diễn ngày vía; miếu Thiên Hậu ở Sông Đốc (Cà Mau) có đội lân Hưng Nghĩa Đường phục vụ ngày vía và rằm[5]. Cách phân chia này là khái quát của một công trình nghiên cứu về tục thờ Thiên Hậu, chưa phải kết luận của nghiên cứu chuyên về lân sư rồng.
Chợ Lớn và di sản quốc gia
Cộng đồng người Hoa ở Chợ Lớn là nơi nhiều đoàn lân sư rồng tập trung[3]. Theo Báo Văn hóa, chủ thể của di sản là người Hoa ở mọi quận, huyện của thành phố, lâu đời và nổi tiếng nhất là ở quận 5, quận 6 và quận 11; người Kinh, Khmer, Chăm cũng theo học[2]. Báo Văn hóa ngày 3/1/2025 đưa tin Quyết định số 4013/QĐ-BVHTTDL đưa "Nghệ thuật Lân Sư Rồng của người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh" vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia[2]; lễ công bố tổ chức sáng 30/3/2025[1]. Nhơn Nghĩa Đường và Kiến Thắng Đường ở Chợ Lớn thường được nhắc là hai đoàn lớn, mỗi đoàn 100–200 người[3]. Bài VietNamNet Bridge (2018) ghi Nhơn Nghĩa Đường thành lập năm 1973, còn bài VietNamNet năm 2024 ghi năm 1936[3][4].
Động tác, võ thuật và nhạc cụ
Các nguồn nhấn mạnh múa lân sư rồng là sự kết hợp múa, võ thuật và tiếng trống, chập chã[3][7]. Màn "Lân lên mai hoa thung" đòi hỏi người múa đầu lân nhảy lên các cột cao từ một mét đến 1,7 mét, gồm mười cột; vai ông Địa mặc áo sặc sỡ, bụng phệ thường đi cùng đoàn[3]. Nghệ nhân Lương Tấn Hằng kể thập niên 1970–1980, ít gia đình muốn con cháu theo nghề vì múa lân bị coi là "giang hồ"; sau đó các đoàn đầu tư bài bản hơn, lồng thêm truyền thuyết và tích dân tộc[7]. Múa lân gắn với cầu may: khách sạn, công ty, nhà hàng thường mời đoàn múa dịp Tết[3], và rước lân vào nhà được coi là rước hên cho gia chủ[7].
Từ lễ hội thành môn thể thao
Theo Vietnam News (1/2026), sau khi được công nhận, múa lân sư rồng ở Thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển từ nghi lễ cộng đồng sang môn thể thao và sản phẩm du lịch: tour "Về Chợ Lớn xem múa lân" ra mắt năm 2022; giải Lân Sư Rồng quốc tế Cúp Chợ Lớn 2026 thu hút gần 50 đoàn, lần đầu có ba đoàn Trung Quốc, Malaysia, Singapore vào chung kết. Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, số đoàn của thành phố tăng từ 80 lên khoảng 120; lớp trẻ vẫn là thách thức lớn nhất[8].
Trung thu ở miền Bắc và sư tử mèo
Ngoài Chợ Lớn, múa lân gắn với Tết Trung thu ở nhiều nơi. Báo Giáo dục Việt Nam (2012) ghi đầu sư tử giấy bồi là đồ chơi Trung thu của người Hà Nội, vẫn được một số gia đình ở phố Hàng Lược làm, và trẻ em hát về con sư tử múa quanh đình làng[9]. Đây là đầu sư làm đồ chơi chứ không nói rõ về đội múa nhà nghề. Một tục khác ở miền Bắc là múa sư tử mèo của người Tày, Nùng ở Lạng Sơn: tiếng Nùng gọi là "kỳ lằn" (kỳ lân), đội 8–16 người có người múa đầu sư tử và người đeo mặt nạ đười ươi, khỉ, diễn ngày mùng 1, mùng 2 Tết và nhiều dịp khác[10]. Tục này khác múa lân sư rồng của người Hoa nên bài chỉ nêu để phân biệt.
- Văn hóa Việt Nam
Nguồn
Mỗi chú thích [n] trong bài dẫn tới nguồn số n ở đây; bấm ↩ để quay lại chỗ trích.
- [1]
Nghệ thuật Lân, Sư, Rồng ở TPHCM vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, Báo Sài Gòn Giải Phóng (sggp.org.vn), đăng 30/3/2025, 2025
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [2]
Nghệ thuật Lân Sư Rồng của người Hoa ở TP.HCM thành di sản quốc gia, Báo Văn hóa (baovanhoa.vn), đăng 3/1/2025, 2025
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [3]
- [4]
Kylin dance to become part of intangible cultural heritage of humanity, VietNamNet (vietnamnet.vn/en), đăng 28/8/2024, 2024
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [5]
Trần Hồng Liên, Thiết chế văn hóa tâm linh qua tục thờ Thiên Hậu của người Hoa ở Tây Nam Bộ: truyền thống và biến đổi, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 2 (2015), tr. 102–116, 2015
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng AĐã xác minh
- [6]
Lion dance, Wikipedia tiếng Anh (en.wikipedia.org), 2026
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng CChưa xác minh
- [7]
Rước lân xuống phố, Báo Sài Gòn Giải Phóng (sggp.org.vn), đăng 18/2/2024, 2024
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [8]
Thu Hằng, HCM City promotes lion and dragon dance, tournaments lend a hand, Vietnam News (vietnamnews.vn), đăng 31/1/2026, 2026
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [9]
Đồ chơi Trung thu xưa của người Hà Nội, Báo Giáo dục Việt Nam (giaoduc.net.vn), đăng 19/9/2012, 2012
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
- [10]
Múa sư tử mèo ngày Tết, VnExpress Du lịch (vnexpress.net), đăng 29/1/2020, 2020
Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
Độ tin cậy của nguồn
- Hạng A
- Sách, nghiên cứu học thuật, văn bản chính thức, hồ sơ UNESCO.
- Hạng B
- Báo chí uy tín, tài liệu tổng hợp có tác giả.
- Hạng C
- Bách khoa mở (như Wikipedia), blog: dùng để tham khảo, cần đối chiếu thêm.
Lịch sử chỉnh sửa
Xuất bản lần đầu ngày 19 tháng 11, 2026. Bạn đang xem phiên bản 1.
Bài chưa có chỉnh sửa nào được ghi công khai kể từ khi xuất bản.

Thấy chỗ chưa đúng? Báo cho chúng mình nhé!
Form sẽ tự điền tên bài và phiên bản bạn đang xem.
Báo sai sót