226 bài
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Ngày 9/4/1288, thủy quân Nguyên của Ô Mã Nhi bị tiêu diệt trên sông Bạch Đằng. Bài kể diễn biến trận đánh và các bãi cọc Yên Giang, Đồng Vạn Muối, Đồng Má Ngựa, Cao Quỳ, nêu tranh luận về việc bãi cọc nào thuộc trận địa năm 1288 và các "điểm mờ" của nghiên cứu.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Năm 1224–1225, Lý Huệ Tông truyền ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng, rồi bà nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh dưới sự sắp đặt của Trần Thủ Độ. Bài nêu ngày tháng, tuổi các nhân vật còn lệch nhau và các cách nhìn khác nhau về việc "nhường ngôi" hay "đoạt ngôi".
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau năm 981, Lê Hoàn vừa nhận sách phong của nhà Tống và giữ quan hệ hòa hiếu, vừa thân chinh đánh Chiêm Thành năm 982; các nguồn khác nhau về cách gọi quan hệ với Tống ("cống" hay "sính") và cách trình bày cuộc đánh Chiêm.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau trận Bạch Đằng, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa; sau khi ông mất năm 944, Dương Tam Kha chiếm ngôi, rồi Hậu Ngô vương cai trị đến 965. Các nguồn khác nhau về tính chất của nhà nước này và đánh giá về Dương Tam Kha.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Ngô Quyền mất, nhiều hào trưởng chiếm giữ các vùng ở Bắc Bộ cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong và lập nước Đại Cồ Việt; các nguồn khác nhau về danh sách sứ quân, mốc thời gian và cách gọi "loạn" hay "cục diện".
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Năm 679 nhà Đường lập An Nam đô hộ phủ, trị sở dần dời về vùng Tống Bình (Hà Nội) với thành La Thành được đắp nhiều lần, lớn nhất do Cao Biền năm 866; các nguồn thư tịch và khảo cổ về quy mô, niên đại của thành còn nhiều điểm chưa thống nhất.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Sau khi chiếm Nam Việt năm 111 TCN, nhà Hán lập bộ Giao Chỉ gồm nhiều quận, dùng thứ sử, thái thú và lúc đầu giữ các lạc tướng làm huyện lệnh; sau năm 43 chính quyền đô hộ siết chặt hơn. Thời Ngô, Giao Châu bị chia tách; thuế, cống nạp và việc Hán hóa là những chủ đề các nguồn đánh giá khác nhau.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Sĩ Nhiếp là thái thú Giao Chỉ từ năm 187, đặt trị sở ở Luy Lâu, giữ yên Giao Châu trong thời loạn rồi quy phục Đông Ngô; sử Nho gia tôn ông là Sĩ Vương, còn bài tổng hợp hiện đại coi ông là người Hán bản địa hóa cầm quyền như một chính quyền cát cứ.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Triệu Quang Phục kế tục Lý Nam Đế, lập căn cứ ở đầm Dạ Trạch (Hưng Yên) từ năm 547, đánh bại quân Lương khoảng năm 550 rồi xưng Triệu Việt Vương; về sau thua Lý Phật Tử và tự vẫn ở cửa biển Đại Nha. Các nguồn lệch nhau ở một số mốc và địa danh.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Lữ Gia là thừa tướng ba đời vua nhà Triệu; năm 112 TCN ông giết vua Triệu Ai Vương và Cù thái hậu chủ trương nội phụ nhà Hán rồi chống quân Hán đến khi thất bại năm 111 TCN. Sử cũ phê phán, còn dân gian Việt Nam thờ ông như một vị thần yêu nước.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Triệu Đà, viên quan Hán lập nước Nam Việt ở Phiên Ngung, đã sáp nhập Âu Lạc vào khoảng năm 179 TCN, mở ra thời Bắc thuộc theo sử Việt Nam; cách Âu Lạc mất độc lập, mốc thời gian và việc xem nhà Triệu là ngoại xâm hay chính thống còn nhiều ý kiến.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Cuộc chiến giữa đạo quân nhà Tần do Đồ Thư chỉ huy và các tộc người Việt cổ ở Lĩnh Nam, được sử Việt Nam xem là cuộc kháng chiến chống ngoại xâm đầu tiên; niên đại, địa bàn và vai trò của Thục Phán còn nhiều ý kiến khác nhau.
