226 bài
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Thục Phán, thủ lĩnh người Tây Âu, theo sử sách đã hợp nhất với Lạc Việt, lên thay Hùng Vương, xưng An Dương Vương, lập nước Âu Lạc và đóng đô ở Cổ Loa; nguồn gốc của ông, cách chuyển ngôi và năm Âu Lạc mất (208 hay 179 TCN) vẫn còn nhiều ý kiến.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Sa Huỳnh là nền văn hóa thời đại kim khí ở miền Trung, nổi tiếng với mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú và đồ thủy tinh; phát hiện năm 1909 ở Quảng Ngãi, đồng đại với Đông Sơn và được xem là nền tảng của Chăm Pa; niên đại và nguồn gốc chủ nhân còn nhiều ý kiến.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn Lang là nhà nước đầu tiên theo sử sách Việt Nam, do các vua Hùng đứng đầu, chia thành khoảng 15 bộ với kinh đô ở Phong Châu (Phú Thọ); niên đại, tên các bộ và số đời vua Hùng vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Thành Cổ Loa ở Đông Anh (Hà Nội) là tòa thành đất ba vòng, kinh đô nhà nước Âu Lạc thời An Dương Vương; khảo cổ học 2007–2014 cho thấy thành được đắp vào khoảng thế kỷ III–II TCN và còn nhiều lần đắp thêm về sau.
Danh mục: Văn Lang – Âu LạcThời kỳ: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Đông Sơn là nền văn hóa thời đại kim khí ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ, khoảng thế kỷ VII TCN đến thế kỷ I–II, nổi tiếng với nghề đúc đồng và trống đồng; tên gọi lấy từ di chỉ Đông Sơn bên sông Mã (Thanh Hóa), phát hiện năm 1924.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Cuộc khởi nghĩa do Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo, nổ ra năm 40 ở cửa sông Hát chống chính quyền Đông Hán, giành quyền tự chủ chừng ba năm rồi bị Mã Viện đàn áp năm 42–43; các nguồn khác nhau ở một số địa điểm và chi tiết.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Lý Bí khởi nghĩa chống nhà Lương từ năm 542, lên ngôi Nam Đế năm 544, đặt quốc hiệu Vạn Xuân và niên hiệu Thiên Đức; nhà nước thất thế trước quân Lương, Lý Nam Đế mất năm 548 và vương triều Tiền Lý kéo dài đến năm 602.
Danh mục: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpThời kỳ: Bắc thuộc
Năm 905, hào trưởng Khúc Thừa Dụ nhân lúc nhà Đường suy yếu chiếm Đại La và xưng Tiết độ sứ, mở thời kỳ tự chủ; con là Khúc Hạo cải cách hành chính, thuế khóa; họ Khúc mất quyền năm 923 hoặc 930 tùy nguồn.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Năm 938, Ngô Quyền dùng bãi cọc ngầm và thủy triều trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy; sang năm 939 ông xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, được sử sách coi là mở đầu thời kỳ độc lập sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, lên ngôi hoàng đế năm 968, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt và đóng đô ở Hoa Lư; triều Đinh kéo dài đến năm 980, để lại cố đô Hoa Lư nay thuộc quần thể di sản Tràng An.
Danh mục: Ngô – Đinh – Tiền LêThời kỳ: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Đinh Tiên Hoàng bị hại năm 979, Lê Hoàn được tôn lên ngôi năm 980, lập nhà Tiền Lê và lãnh đạo cuộc kháng chiến đánh tan quân Tống năm 981; các nguồn sử khác nhau về đường tiến quân và địa điểm trận quyết định.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Năm 1010, vua Lý Thái Tổ ban Chiếu dời đô, chuyển kinh đô của Đại Cồ Việt từ Hoa Lư về thành Đại La rồi đổi tên Thăng Long. Bài chiếu dẫn tiền lệ dời đô, nêu hạn chế của Hoa Lư và ưu thế thế đất của Đại La.
