226 bài
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Ngày 1/9/1858, hải đội Pháp – Tây Ban Nha dưới quyền Rigault de Genouilly nổ súng vào cửa biển Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam của Pháp. Bài nêu diễn biến, kháng cự do Nguyễn Tri Phương chỉ huy, chỗ các nguồn lệch số liệu và việc liên quân chuyển hướng vào Gia Định tháng 2/1859.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Tháng 3 năm Minh Mạng thứ 19 (1838), vua Minh Mạng xuống dụ đổi quốc hiệu Việt Nam thành Đại Nam, kèm lệnh không dùng hai chữ Đại Việt; quốc hiệu này dùng đến năm 1945. Bài nêu lời dụ, chỗ các nguồn ghi ngày và số liệu khác nhau, cách gọi thông dụng và đề nghị đổi sang Đại Hóa năm 1877.
Danh mục: Tây Sơn – NguyễnThời kỳ: Tây Sơn – Nguyễn
Năm 1804, sau khi nhà Thanh không chấp thuận tên Nam Việt và đề nghị hai chữ Việt Nam, vua Gia Long làm lễ cáo Thái Miếu và ban chiếu đặt quốc hiệu Việt Nam. Bài nêu bối cảnh bang giao, ngày tháng theo Đại Nam thực lục, và tranh luận về cái tên có trước năm 1804.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Mùa xuân năm 1075, vua Lý Nhân Tông cho tổ chức khoa thi Minh kinh bác học và Nho học tam trường, được coi là khoa thi Nho học đầu tiên; Lê Văn Thịnh đỗ đầu. Bài nêu diễn biến, sự nghiệp của ông, chỗ các nguồn lệch năm và danh xưng "Trạng nguyên khai khoa".
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1054 Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu Đại Cồ Việt thành Đại Việt; tên này dùng đến năm 1804, chỉ gián đoạn thời Hồ (Đại Ngu) và thuộc Minh. Bài nêu mốc truyền thống và các ý kiến mới cho rằng cái tên có thể đã có từ trước.
Danh mục: Lý – TrầnThời kỳ: Lý – Trần
Cuối năm 1009, sau khi Lê Long Đĩnh mất, triều thần do Chi hậu Đào Cam Mộc vận động, có sự ủng hộ của sư Vạn Hạnh, tôn Lý Công Uẩn lên ngôi ở Hoa Lư, mở đầu nhà Lý. Bài nêu diễn biến theo sử cũ, phần sấm ký truyền thuyết và các cách ghi khác.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Theo Phủ biên tạp lục và các thư tịch khác, chúa Nguyễn tổ chức đội Hoàng Sa 70 suất người xã An Vĩnh (Lý Sơn) và đội Bắc Hải ra khai thác hóa vật theo mùa. Bài tóm lược ghi chép, những điểm còn chưa chắc về thời điểm lập đội, và nêu rõ đây là vấn đề chủ quyền còn tranh chấp.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Trịnh Sâm là chúa Trịnh nối ngôi năm 1767, người sai Hoàng Ngũ Phúc vào Nam chiếm Phú Xuân (1774–1775), gắn với vụ án Canh Tý (1780) và với thơ ca. Bài nêu các tường thuật khác nhau và những đánh giá trái chiều về ông.
Danh mục: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnThời kỳ: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Năm 1558, Nguyễn Hoàng xin vào trấn thủ Thuận Hóa để tránh họ Trịnh. Bài tóm lược hoàn cảnh ra đi, việc dựng nền ở Thuận Quảng, lần ra Bắc rồi trở về Nam năm 1600, và những đánh giá khác nhau về ông.
Danh mục: Hồ – Lê sơ – MạcThời kỳ: Hồ – Lê sơ – Mạc
Năm 1442, vua Lê Thái Tông mất đột ngột ở vườn Lệ Chi, Nguyễn Trãi bị tru di ba họ, Nguyễn Thị Lộ bị quy tội giết vua. Bài trình bày chính sử, các giả thuyết (ngộ sát, vu oan do tranh ngôi, rắn báo oán) và việc minh oan năm 1464.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Hiệp định Genève (7/1954) chấm dứt chiến tranh Pháp – Việt Minh, chia Việt Nam tạm thời ở vĩ tuyến 17 và hẹn tổng tuyển cử năm 1956. Bài tóm lược cuộc đàm phán, nội dung, ngày ký, hậu quả và lưu ý rằng các nguồn dùng chủ yếu từ phía Việt Nam.
Danh mục: Cận hiện đạiThời kỳ: Cận hiện đại
Cao trào 1930–1931, đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh, gồm các cuộc biểu tình nông dân, chính quyền kiểu Xô viết ở một số huyện Nghệ An, Hà Tĩnh và cuộc đàn áp của Pháp. Bài trình bày theo nguồn sử học chính thống, kèm những hạn chế được chính các tác giả nêu và những chỗ số liệu còn lệch.
