Province · Central Vietnam
Current administrative unit, in effect since July 1, 2025. Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15 (not yet checked against official documents)
The administrative units below are now part of Quang Ngai.
Kon Tum (not yet checked against official documents)
Hợp nhất vào tỉnh Quảng Ngãi từ 01/07/2025 theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Legal basis: Nghị quyết 202/2025/QH15
21 articles
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Xóm Ốc và Suối Chình là hai di chỉ Sa Huỳnh trên đảo Lý Sơn, khai quật năm 1996 – 1997 và năm 2000, nổi bật với mộ chum nhỏ, mộ đôi và đồ vỏ ốc. Bài nêu đặc điểm từng di chỉ, các đợt đào sau này và những chỗ nguồn lệch nhau về niên đại.
Category: Phong tục vòng đời
Cúng việc lề là lễ giỗ chung theo tục lệ riêng của nhiều dòng họ người Việt ở Nam Bộ, nhất là Long An, tưởng nhớ tổ tiên đi khẩn hoang: cúng ngoài trời, cháo ám, cá lóc nướng trui, mỗi họ một lễ vật làm dấu. Phạm vi (cả Lý Sơn) và bản chất của tục còn tranh luận.
Category: Phong tục vòng đời
Bài mô tả hôn nhân truyền thống của nhóm Rơ Ngao (người Ba Na) ở Kon Tum theo một nghiên cứu năm 2006: nguyên tắc ngoại hôn, cư trú luân phiên, lễ hỏi, lễ cưới ở nhà rông với nắm cơm và dây hạt cườm, và những biến đổi do Công giáo và giao lưu với người Kinh.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Trương Định chiêu mộ dân lập đồn điền ở Gò Công, kháng Pháp từ 1859 và không chịu bãi binh sau hòa ước 1862. Bài nêu cuộc đời, tranh luận về danh hiệu Đại nguyên soái hay Đại tướng quân, cái chết tháng 8/1864 và các nơi thờ.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Cư Trinh là quan văn, tham mưu của chúa Nguyễn Phúc Khoát, gắn với việc dẹp Đá Vách ở Quảng Ngãi (1750), bài vè Sãi Vãi và kế sách mở đất ở vùng Chân Lạp. Bài nêu các nguồn còn lệch về năm tháng, tên đất và thụy hiệu.
Category: Trang phục
Trang phục Gia Rai (Jrai) ở Gia Lai và Kon Tum dùng đen và đỏ làm gam chủ đạo. Bài nêu áo váy nữ, áo và khố nam, khăn nhiễu và mũ dài ở Krông Pa, ý nghĩa thổ cẩm, các hoa văn và nỗ lực giữ nghề dệt ở làng Phung và Pleiku.
Category: Văn học dân gian
Sử thi Ba Na là những bộ hát kể truyền miệng bên bếp lửa nhà rông, nổi bật là bộ sử thi liên hoàn về anh hùng Dăm Giông. Bài nêu quá trình sưu tầm ở Kon Tum, Gia Lai, nội dung một tác phẩm tiêu biểu, nghệ nhân và nguy cơ mai một.
Category: Nghệ thuật trình diễn
Bài chòi là trò chơi đánh bài trong chòi tre và nghệ thuật hô hát của anh hiệu, chị hiệu ở duyên hải miền Trung, được UNESCO ghi danh năm 2017. Nguồn gốc gắn với Đào Duy Từ chủ yếu là truyền thuyết; thập niên 1930 bài chòi lên sân khấu rồi phát triển thành dân ca kịch.
Category: Ngôn ngữ – chữ viếtPeriod: Cận hiện đại
Chữ Ba Na (Bahnar) hệ Latin được các giáo sĩ Pháp xây dựng từ năm 1861 ở Kon Tum, về sau là cơ sở cho chữ Gia Rai, Ê Đê và hệ chữ chung Tây Nguyên năm 1935. Bài nêu các mốc từ điển và cuốn sách tranh Thần Giấy Hlabar ra mắt năm 2026 về lịch sử chữ viết Ba Na.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Theo Phủ biên tạp lục và các thư tịch khác, chúa Nguyễn tổ chức đội Hoàng Sa 70 suất người xã An Vĩnh (Lý Sơn) và đội Bắc Hải ra khai thác hóa vật theo mùa. Bài tóm lược ghi chép, những điểm còn chưa chắc về thời điểm lập đội, và nêu rõ đây là vấn đề chủ quyền còn tranh chấp.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Văn hóa Sa Huỳnh là nền văn hóa thời đại kim khí ở miền Trung, nổi tiếng với mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú và đồ thủy tinh; phát hiện năm 1909 ở Quảng Ngãi, đồng đại với Đông Sơn và được xem là nền tảng của Chăm Pa; niên đại và nguồn gốc chủ nhân còn nhiều ý kiến.
Category: Kiến trúc
Nhà rông là ngôi nhà chung của buôn làng ở một số dân tộc vùng Trường Sơn – Tây Nguyên như Ba Na, Xơ Đăng, Gia Rai: mái tranh cao dốc, dựng bằng khung gỗ không đinh, là nơi tế lễ, họp làng và tiếp khách; nay nhiều nơi bị bê tông hóa.
