Years: 939 – 1009
32 articles
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Ngô Quyền mất, nhiều hào trưởng chiếm giữ các vùng ở Bắc Bộ cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong và lập nước Đại Cồ Việt; các nguồn khác nhau về danh sách sứ quân, mốc thời gian và cách gọi "loạn" hay "cục diện".
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Năm 938, Ngô Quyền dùng bãi cọc ngầm và thủy triều trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy; sang năm 939 ông xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, được sử sách coi là mở đầu thời kỳ độc lập sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, lên ngôi hoàng đế năm 968, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt và đóng đô ở Hoa Lư; triều Đinh kéo dài đến năm 980, để lại cố đô Hoa Lư nay thuộc quần thể di sản Tràng An.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Sau khi Đinh Tiên Hoàng bị hại năm 979, Lê Hoàn được tôn lên ngôi năm 980, lập nhà Tiền Lê và lãnh đạo cuộc kháng chiến đánh tan quân Tống năm 981; các nguồn sử khác nhau về đường tiến quân và địa điểm trận quyết định.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Hoa Lư (Trường Yên, Ninh Bình) là kinh đô của nước Đại Cồ Việt từ năm 968 dưới triều Đinh và Tiền Lê; các đợt khai quật 2009–2025 tìm thấy lớp kiến trúc thời Đại La và Đinh – Tiền Lê cùng đoạn thành Dền, song quy mô và cấu trúc thành cổ vẫn còn được nghiên cứu.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Dương Vân Nga, hoàng hậu của Đinh Tiên Hoàng, làm Hoàng Thái hậu khi Đinh Toàn lên ngôi năm 979 rồi cùng triều thần tôn Lê Hoàn lên ngôi năm 980; sử xưa chỉ trích bà, nhiều nhà nghiên cứu nay thông cảm, trong khi thân thế và nghi án năm 979 còn có các giả thuyết khác nhau.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Thái Bình hưng bảo là đồng tiền riêng đầu tiên của nhà nước Đại Cồ Việt do Đinh Tiên Hoàng cho đúc khoảng năm 970, mặt lưng có loại chữ "Đinh"; một số nhà nghiên cứu cho rằng chữ đầu trên tiền phải đọc là "Đại" chứ không phải "Thái", song cách gọi phổ biến vẫn là Thái Bình hưng bảo.
Category: Ngô – Đinh – Tiền LêPeriod: Ngô – Đinh – Tiền Lê
Các cột kinh đá thời Đinh, phát hiện ở bến sông Hoàng Long (Trường Yên, Ninh Bình) từ năm 1963, do Nam Việt vương Đinh Liễn dựng theo các nghiên cứu, khắc chữ Hán dài hơn 500 chữ mỗi cột; sưu tập được công nhận bảo vật quốc gia ngày 18/1/2024 và lưu giữ ở Bảo tàng tỉnh Ninh Bình.
938
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938
Ngô Quyền dùng trận địa cọc ngầm trên sông Bạch Đằng đánh tan thủy quân Nam Hán do Hoằng Tháo chỉ huy, chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc.
939
Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa
Ngô Quyền xưng vương, đặt kinh đô ở Cổ Loa, xây dựng triều đình riêng, mở đầu nhà Ngô.
Hanoi
965 – 968
Loạn 12 sứ quân
Sau khi nhà Ngô suy, các thế lực địa phương cát cứ; Đinh Bộ Lĩnh lần lượt dẹp các sứ quân, thống nhất đất nước năm 968.
968
Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt
Đinh Bộ Lĩnh xưng hoàng đế (Đinh Tiên Hoàng), đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư.
Ninh Binh
981
Lê Hoàn đánh thắng quân Tống
Lê Hoàn, vừa lên ngôi năm 980 và lập nhà Tiền Lê, chỉ huy đánh bại cuộc tấn công của nhà Tống theo hai đường thủy bộ.
982
Lê Hoàn đánh Chiêm Thành
Lê Hoàn đem quân đánh Chiêm Thành, phá kinh đô Indrapura, củng cố vị thế phía nam của Đại Cồ Việt.
