Years: 1858 – present
70 articles
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Đình Chiểu, nhà thơ mù ở Nam Bộ, là tác giả truyện thơ Lục Vân Tiên và Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861). Bài nêu tiểu sử, các tác phẩm chính, những chi tiết còn lệch giữa các nguồn và việc UNESCO ghi nhận năm 2021.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Liên bang Đông Dương là khối thuộc địa – bảo hộ của Pháp lập theo sắc lệnh tháng 10/1887, đứng đầu là Toàn quyền. Bài nêu thành phần, quyền hạn và bộ máy của Toàn quyền, thời Paul Doumer và những cách đánh giá khác nhau.
Category: Ngôn ngữ – chữ viếtPeriod: Cận hiện đại
Hội Truyền bá quốc ngữ lập năm 1938 ở Hà Nội do Nguyễn Văn Tố làm hội trưởng, dạy chữ quốc ngữ cho người mù chữ đến 1945 rồi thành nòng cốt của Bình dân học vụ. Bài nêu việc lập hội, kết quả và điểm các nguồn ghi khác nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Đường sắt xuyên Việt do chính quyền thuộc địa Pháp xây theo luật ngày 25/12/1898 dưới thời Toàn quyền Doumer, hai đầu Bắc – Nam nối nhau ngày 2/9/1936. Bài nêu các chặng chính, vốn xây dựng, các cách đánh giá và việc nối lại sau 1976.
Category: Nghệ thuật trình diễnPeriod: Cận hiện đại
Đờn ca tài tử là lối đàn ca của người dân Nam Bộ, hình thành khoảng cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, được UNESCO ghi danh năm 2013. Nguồn gốc từ ca Huế và nhạc lễ, hệ thống 20 bản tổ và vai trò của Nhạc Khị còn có ý kiến khác nhau.
Category: Kiến trúcPeriod: Cận hiện đại
Dinh thự họ Vương ở Sà Phìn, cao nguyên đá Đồng Văn, là quần thể nhà gỗ và đá xây cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, pha kiến trúc Vân Nam, Pháp và kỹ thuật xếp đá của người Mông; di tích quốc gia từ năm 1993.
Category: Kiến trúcPeriod: Cận hiện đại
Dinh Độc Lập (nay là Hội trường Thống Nhất) là công trình hiện đại do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế, khởi công 1962 và khánh thành 31/10/1966 trên nền dinh Norodom. Mặt tiền có rèm hoa đá hình đốt trúc; bài chỉ tập trung vào kiến trúc, nêu các cách diễn giải biểu tượng của người trong cuộc.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Địa đạo Củ Chi hình thành khoảng năm 1948, phát triển thành mạng hầm dài trên 200 km thời chống Mỹ, nay là di tích quốc gia đặc biệt. Bài nêu cấu trúc, các chiến dịch càn quét, số liệu khác nhau giữa các nguồn và tiến trình hồ sơ UNESCO.
Category: Trang phụcPeriod: Cận hiện đại
Dép cao su, hay dép lốp, làm từ săm lốp xe ô tô cũ, được bộ đội dùng rộng rãi trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Theo các nguồn, đôi dép gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đời khoảng năm 1947; nghề làm dép lốp suy giảm sau 1985 rồi được hồi sinh thành sản phẩm đương đại.
Category: Ngôn ngữ – chữ viếtPeriod: Cận hiện đại
Đại Nam quấc âm tự vị (1895–1896) của Huỳnh Tịnh Của là tự điển đơn ngữ tiếng Việt đầu tiên, ghi mục từ kèm chữ Nôm, chữ Hán và giải nghĩa bằng tiếng Việt. Bài nêu cách soạn, đặc điểm, ưu điểm và hạn chế.
Category: Ngôn ngữ – chữ viếtPeriod: Cận hiện đại
Chữ Ba Na (Bahnar) hệ Latin được các giáo sĩ Pháp xây dựng từ năm 1861 ở Kon Tum, về sau là cơ sở cho chữ Gia Rai, Ê Đê và hệ chữ chung Tây Nguyên năm 1935. Bài nêu các mốc từ điển và cuốn sách tranh Thần Giấy Hlabar ra mắt năm 2026 về lịch sử chữ viết Ba Na.
Category: Kiến trúcPeriod: Cận hiện đại
Chợ Bến Thành hiện nay do người Pháp xây từ 1912, hoàn thành tháng 3/1914 trên nền ao Bồ Rệt cũ, nổi bật với tháp đồng hồ ở cửa Nam và phù điêu gốm. Năm 2024 chợ được xếp hạng di tích cấp thành phố. Các nguồn mô tả kết cấu và số mặt đồng hồ khác nhau; người thiết kế chỉ được một nguồn nêu tên.
1/9/1858
Liên quân Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng
Liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp.
Da Nang
5/6/1862
Hòa ước Nhâm Tuất
Triều Nguyễn ký hòa ước với Pháp và Tây Ban Nha, nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ (Biên Hòa, Gia Định, Định Tường) và đảo Côn Lôn cho Pháp.
15/4/1865
Gia Định báo ra số đầu
Tờ báo đầu tiên in bằng chữ Quốc ngữ ra số đầu tiên ở Sài Gòn.
Ho Chi Minh City
1884 – 1913
Khởi nghĩa Yên Thế
Nông dân Yên Thế dưới sự lãnh đạo của Hoàng Hoa Thám kháng chiến chống Pháp gần 30 năm.
Bac Ninh
6/6/1884
Hòa ước Giáp Thân (Patenôtre)
Triều Nguyễn ký hòa ước với Pháp, chính thức thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp trên Bắc Kỳ và Trung Kỳ.
1885 – 1896
Phong trào Cần vương
Sau cuộc phản công ở kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở và ban chiếu Cần vương, kêu gọi văn thân, sĩ phu đứng lên chống Pháp.
28/2/1902
Khánh thành cầu Long Biên
Cây cầu thép dài hơn 1,6 km bắc qua sông Hồng (khi đó gọi là cầu Doumer) được khánh thành.
Hanoi
1905 – 1909
Phong trào Đông Du
Phan Bội Châu tổ chức đưa thanh niên sang Nhật Bản học tập để chuẩn bị lực lượng giành độc lập.
1907
Đông Kinh nghĩa thục
Các sĩ phu yêu nước mở trường Đông Kinh nghĩa thục ở Hà Nội, dạy học không lấy tiền, cổ động chữ Quốc ngữ và tư tưởng duy tân; trường bị đóng cửa cuối năm.
Hanoi
5/6/1911
Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước
Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh) rời bến Nhà Rồng trên tàu Amiral Latouche-Tréville sang Pháp.
Ho Chi Minh City
1930 – 1931
Xô viết Nghệ Tĩnh
Cao trào đấu tranh của công nhân, nông dân ở Nghệ An, Hà Tĩnh, đỉnh cao là việc lập chính quyền Xô viết ở nhiều làng xã.
Nghe An
3/2/1930
Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản do Nguyễn Ái Quốc chủ trì ở Hồng Kông thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
19/8/1945
Cách mạng Tháng Tám
Việt Minh lãnh đạo tổng khởi nghĩa giành chính quyền, thắng lợi ở Hà Nội ngày 19/8/1945 rồi lan ra cả nước; vua Bảo Đại thoái vị.
Hanoi
2/9/1945
Tuyên ngôn Độc lập
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Hanoi
7/5/1954
Chiến thắng Điện Biên Phủ
Sau 56 ngày đêm (13/3 – 7/5/1954), quân đội Việt Nam tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của Pháp.
Dien Bien
21/7/1954
Hiệp định Genève
Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký kết, lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời.
30/4/1975
Kết thúc chiến tranh, thống nhất đất nước
Xe tăng Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập ở Sài Gòn, chiến tranh Việt Nam kết thúc; năm 1976 nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra đời.
Ho Chi Minh City
month 12, 1986
Khởi xướng công cuộc Đổi mới
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra đường lối Đổi mới, chuyển sang kinh tế thị trường.
1993
Quần thể di tích Cố đô Huế được công nhận Di sản thế giới
Quần thể di tích Cố đô Huế là di sản đầu tiên của Việt Nam được UNESCO ghi vào Danh sách Di sản thế giới.
Hue
1994
Vịnh Hạ Long được công nhận Di sản thế giới
Vịnh Hạ Long được UNESCO ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới; năm 2023 mở rộng thành Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà.
Quang Ninh
28/7/1995
Việt Nam gia nhập ASEAN
Việt Nam trở thành thành viên thứ bảy của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á.
1999
Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn được công nhận Di sản thế giới
Tại cùng một kỳ họp, UNESCO ghi danh Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn vào Danh sách Di sản văn hóa thế giới.
Da Nang
2005
Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO vinh danh
Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại.
11/1/2007
Việt Nam gia nhập WTO
Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới.
2010
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được công nhận Di sản thế giới
Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới, đúng dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
Hanoi
2014
Quần thể danh thắng Tràng An được công nhận Di sản thế giới
Tràng An là di sản thế giới hỗn hợp (văn hóa và thiên nhiên) đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á.
Ninh Binh
2025
Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận Di sản thế giới
Quần thể di tích gắn với Thiền phái Trúc Lâm và nhà Trần trải trên Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới.
1/7/2025
Sắp xếp còn 34 tỉnh, thành phố
Việt Nam sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh từ 63 xuống 34 tỉnh, thành phố và bỏ cấp huyện; chính quyền mới hoạt động từ ngày 1/7/2025.
