246 articles
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Chu Văn An (mất năm 1370) là nhà giáo thời Trần, mở trường dạy học ở quê rồi làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy kẻ nịnh thần, từ quan về Chí Linh và được thờ ở Văn Miếu; UNESCO đưa vào danh sách kỷ niệm năm 2020.
Category: Lý – TrầnPeriod: Lý – Trần
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, gồm Thành cổ Hà Nội và khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu, được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 31/7/2010. Các cuộc khai quật từ năm 2002 cho thấy các tầng di tích liên tục từ thời Đại La đến Lê Trung hưng.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Thành nhà Hồ (Tây Đô) do Hồ Quý Ly cho xây năm 1397 ở Vĩnh Lộc, Thanh Hóa, nổi tiếng với tường và cổng vòm xếp bằng đá khối lớn không chất kết dính. Thành được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa thế giới ngày 27/6/2011.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Nguyễn Trãi là mưu sĩ của khởi nghĩa Lam Sơn, tác giả Bình Ngô đại cáo, Quốc âm thi tập và Dư địa chí. Bị khép tội ở vụ án Lệ Chi Viên năm 1442, ông được vua Lê Thánh Tông giải oan và được UNESCO tôn vinh Danh nhân văn hóa thế giới năm 1980.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Vua Lê Thánh Tông (ở ngôi 1460–1497) được các nguồn ghi nhận đã cải tổ bộ máy hành chính, mở rộng thi cử và dựng bia tiến sĩ, ban hành bộ luật Hồng Đức. Thời ông thường được xem là đỉnh cao của triều Lê sơ.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Đại Việt sử ký toàn thư là bộ quốc sử do Ngô Sĩ Liên hoàn thành năm 1479 trên cơ sở sách của Lê Văn Hưu và Phan Phu Tiên, về sau được nhiều sử thần bổ sung. Bản in xưa nhất còn lại được khắc ván năm Chính Hòa thứ 18 (1697).
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Lê Quý Đôn (1726–1784) là nhà bác học thời Lê – Trịnh, đỗ Bảng nhãn, làm quan và đi sứ nhà Thanh, để lại các bộ sách như Vân đài loại ngữ, Kiến văn tiểu lục, Phủ biên tạp lục. Năm 2025 UNESCO thông qua nghị quyết vinh danh nhân 300 năm ngày sinh ông.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thiên Mụ (Linh Mụ) trên đồi Hà Khê, bên sông Hương, được chúa Nguyễn Hoàng cho dựng năm 1601 và được chúa Nguyễn Phúc Chu đại trùng tu năm 1714. Chùa còn Đại hồng chung (1710), bia Ngự kiến Thiên Mụ tự và tháp Phước Duyên (1844).
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Lê Hữu Trác (hiệu Hải Thượng Lãn Ông, 1724–1791) là danh y thời Lê – Trịnh, tác giả bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh (28 tập, 66 quyển) trong đó có Thượng kinh ký sự. Năm 2023 UNESCO thông qua nghị quyết cùng kỷ niệm 300 năm ngày sinh ông.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Mùa xuân Kỷ Dậu 1789, vua Quang Trung đưa quân Tây Sơn từ Nghệ An ra Thăng Long, đánh tan quân Thanh ở Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa. Bài nêu bối cảnh, diễn biến và những điểm sử Việt, sử Thanh ghi khác nhau.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Châu bản triều Nguyễn là khối văn bản hành chính (1802–1945) có bút phê mực son của các hoàng đế, hiện lưu ở Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, Hà Nội. Bài nêu đặc điểm, số liệu các nguồn ghi khác nhau và việc UNESCO ghi danh.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Kênh Vĩnh Tế là công trình đào từ năm 1819 đến 1824 dưới sự chỉ huy của Thoại Ngọc Hầu, nối Châu Đốc với Hà Tiên. Bài nêu quá trình đào, các số đo mà nguồn ghi khác nhau, cách kể về tên kênh và vai trò đến nay.
