Đại lễ dâng y Kathina của người Khmer Nam Bộ
Kathina là đại lễ dâng y của Phật giáo Nam tông, người Khmer Nam Bộ tổ chức tại từng chùa trong khoảng từ giữa tháng Chín đến rằm tháng Mười âm lịch, sau mùa an cư; có rước quanh phum sóc, dâng y, thuyết pháp.
Có nguồn · 2
Giới thiệu
Kathina là đại lễ dâng y của Phật giáo Nam tông, được cộng đồng người Khmer ở Nam Bộ tổ chức hằng năm. Theo Báo Pháp luật Việt Nam, lễ được xem là một trong những đại lễ lớn nhất của hệ phái này, mỗi chùa chỉ tổ chức một lần mỗi năm[1]. Từ Kathina thường được dịch là "y công đức", và bài báo trình bày nhiều cách hiểu về tên gọi, gắn với sự bền vững, viên mãn nhờ việc bố thí[1]. Lễ cũng thể hiện lòng biết ơn đối với Đức Phật, Tam bảo và các Phật tử hộ trì Phật pháp[1].
Thời gian tổ chức
Lễ diễn ra sau ba tháng an cư kiết hạ, tức mùa nhập hạ của chư tăng. Báo Pháp luật Việt Nam ghi đồng bào Khmer tổ chức trong khoảng từ ngày 15 tháng Chín đến ngày 15 tháng Mười âm lịch[1]. Bài của Đài Tiếng nói Việt Nam ghi khoảng từ 16 tháng Chín đến rằm tháng Mười, mỗi chùa tổ chức lễ dâng y lớn một lần trong năm và kéo dài khoảng 30 ngày[2]. Mốc ngày bắt đầu hai bài lệch nhau một ngày; lễ thực tế ở mỗi chùa chỉ kéo dài vài ngày trong khoảng thời gian này[1].
Nguồn gốc theo truyền thuyết nhà Phật
Theo Báo Pháp luật Việt Nam, lễ bắt nguồn từ thời Đức Phật: một nhóm khoảng 30 tăng sĩ đến an cư tại chùa Kỳ Viên ở Xá Vệ trong mùa mưa, y áo bị ướt và rách; sau mùa an cư, Đức Phật cho phép nới lỏng một số giới luật để các vị may y mới. Nữ thí chủ Visakha được nhắc đến là người dâng y đầu tiên cho Đức Phật[1]. Đây là tích kinh điển được bài báo thuật lại, chưa có nguồn học thuật đi kèm. Bài còn nêu các quy tắc truyền thống: Phật tử chỉ cúng dường khi có tỳ khưu nhập hạ tại chùa, y được dâng cho đại chúng tăng chứ không dâng riêng cá nhân, và chỉ một trong ba y được dùng để cử hành tăng sự[1].
Nghi thức của người Khmer
Theo Báo Pháp luật Việt Nam, đồng bào Khmer thường tổ chức lễ trong hai ngày. Ngày đầu, chư tăng tụng kinh cầu an cho phum sóc tại chùa, thanh niên biểu diễn văn nghệ. Ngày thứ hai, đoàn người rước quanh phum sóc và chánh điện ba vòng, sau đó vào chùa làm lễ dâng y; chư tăng chọn một vị giữ giới tốt làm chủ lễ nhận y, rồi cùng nghe tụng kinh và thuyết pháp[1]. Ngoài y, Phật tử có thể dâng gạo, thuốc men, muối và các vật dụng khác để chia sẻ với người xuất gia[1].
Đài Tiếng nói Việt Nam tả lễ tại chùa Phú Lý 2, tỉnh Vĩnh Long, đầu tháng 11/2024 với hàng nghìn người từ các làng lân cận, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ và nhiều nơi khác. Chương trình gồm lễ thượng cờ, điệu múa chào đón của thiếu nữ Khmer, nghi thức nhiễu Phật (đi vòng quanh tượng Phật hoặc tháp ba vòng thuận chiều kim đồng hồ), đội lễ vật trên đầu đi quanh chánh điện ba vòng, đi chân trần thể hiện sự tôn kính, lễ dâng y trong chánh điện rồi mở hòm y, và nghi thức thọ y được mô tả là biểu trưng cho sự đổi mới trong đời tu[2].
Vai trò cộng đồng
Báo Pháp luật Việt Nam nêu người dân tụ hội ở chùa có tăng nhập hạ, mặc trang phục đẹp nhất và tổ chức lễ hội chúc mừng chư tăng sau mùa an cư. Với người Khmer, chùa là trung tâm văn hóa, Kathina nằm trong nhóm lễ hội lớn của họ, và nhiều gia đình coi việc làm chủ lễ dâng y là niềm tự hào vì tin rằng mang lại phúc đức[1]. Vì lễ do từng chùa tổ chức vào ngày riêng nên mục lịch chỉ nêu khoảng thời gian chung, không có một ngày chính lễ thống nhất trên toàn Nam Bộ.
- Văn hóa Việt Nam
Nguồn
Mỗi chú thích [n] trong bài dẫn tới nguồn số n ở đây; bấm ↩ để quay lại chỗ trích.
- [1]
- [2]
Discovering the Kathina ceremony of the Khmer ethnic people, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOVVN), 2024
Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026
Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh
Độ tin cậy của nguồn
- Hạng A
- Sách, nghiên cứu học thuật, văn bản chính thức, hồ sơ UNESCO.
- Hạng B
- Báo chí uy tín, tài liệu tổng hợp có tác giả.
- Hạng C
- Bách khoa mở (như Wikipedia), blog: dùng để tham khảo, cần đối chiếu thêm.
Lịch sử chỉnh sửa
Xuất bản lần đầu ngày 20 tháng 11, 2026. Bạn đang xem phiên bản 1.
Bài chưa có chỉnh sửa nào được ghi công khai kể từ khi xuất bản.
Bài này có hữu ích với bạn không?

Thấy chỗ chưa đúng? Báo cho chúng mình nhé!
Form sẽ tự điền tên bài và phiên bản bạn đang xem.
Báo sai sót