Years: 1533 – 1788
43 articles
Category: Di sản UNESCOPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Hoàng hoa sứ trình đồ là sách vẽ lộ trình đi sứ sang nhà Thanh do Thám hoa Nguyễn Huy Oánh biên soạn (1765–1768), bản chép năm 1887 do dòng họ giữ ở Trường Lưu (Hà Tĩnh), ghi vào danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2018.
Category: Di sản UNESCOPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Bộ mộc bản khắc ngược chữ Hán của dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu (Hà Tĩnh), in giáo trình cho Trường học Phúc Giang từ giữa thế kỷ XVIII, ghi vào danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2016. Số ván, niên đại, nơi lưu giữ lệch giữa các nguồn.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Văn miếu Trấn Biên được dựng năm 1715 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Chu, bị quân Pháp phá năm 1861 và phục dựng 1998–2002. Báo chí gọi đây là văn miếu đầu tiên ở Đàng Trong; công trình hiện nay là bản phục dựng, được xếp hạng di tích quốc gia năm 2016.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Bản thư đề ngày 10/2/1700, lưu trong kho lưu trữ VOC ở Jakarta, ghi dấu lúc Công ty Đông Ấn Hà Lan chấm dứt 63 năm buôn bán với Đàng Ngoài. Nó cho thấy lợi nhuận tơ lụa – bạc sụt giảm và quan hệ căng thẳng với chúa Trịnh Căn.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Hòa thượng Thích Đại Sán (Thạch Liêm), người Trung Hoa, sang Đàng Trong năm 1695 theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu và ghi lại chuyến đi trong Hải ngoại kỷ sự, tác phẩm xen thơ văn mô tả Thuận Hóa, Hội An. Giới nghiên cứu vừa dùng nó làm sử liệu vừa lưu ý chỗ tô vẽ.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1599, khi Trịnh Tùng được phong Bình An vương, Đàng Ngoài có hai bộ máy song song: triều đình vua Lê giữ danh nghĩa, phủ chúa Trịnh nắm thực quyền. Giới nghiên cứu gọi đó là “lưỡng đầu chế”; sử nhà Nguyễn lại phê các chúa là quyền thần.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Kẻ Chợ là tên dân gian của Thăng Long thời vua Lê – chúa Trịnh: khu phố nghề, chợ búa quanh hoàng thành, nơi có thương điếm Hà Lan, Anh. Người nước ngoài ghi lại cảnh phố phường đông đúc, nhưng chi tiết về phiên chợ khác nhau giữa các nguồn.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Gia Thiều, tước Ôn Như hầu, sinh ở Bắc Ninh năm 1741, làm quan thời Lê – Trịnh và là tác giả Cung oán ngâm khúc, khúc ngâm chữ Nôm thể song thất lục bát về thân phận cung nữ. Các nguồn ghi số câu và cách đọc tác phẩm khác nhau.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Đào Duy Từ là mưu thần của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, gắn với việc đắp lũy Trường Dục và lũy Thầy ở Quảng Bình. Bài nêu xuất thân, con đường vào Nam, các tác phẩm được ghi nhận, những giai thoại cần phân biệt và các đền thờ.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chùa Thập Tháp Di Đà ở An Nhơn (Bình Định cũ) gắn với thiền sư Nguyên Thiều, người từ Triều Châu sang Đàng Trong và truyền thiền phái Lâm Tế. Năm lập chùa được các nguồn ghi là 1665, 1677 hoặc 1683.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Chinh phụ ngâm là khúc ngâm chữ Hán của Đặng Trần Côn (khoảng năm 1741), về sau được nhiều người diễn Nôm. Bản diễn Nôm phổ biến nhất từng được gán cho Đoàn Thị Điểm, nhưng nhiều nhà nghiên cứu nghiêng về Phan Huy Ích; vấn đề vẫn còn tranh luận.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Từ năm 1592 đến 1635, thuyền buôn Nhật có giấy phép của Mạc phủ đến Hội An mua tơ lụa, trầm hương; chúa Nguyễn trao đổi thư từ với Tokugawa và người Nhật lập phố riêng ở Hội An. Bài tóm lược số liệu, thư từ và những ước tính còn khác nhau giữa các nghiên cứu.
1558
Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa
Nguyễn Hoàng xin vào trấn thủ Thuận Hóa, đóng dinh ở Ái Tử, đặt nền móng cho chín đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
Quang Tri
c. 1601 – 1800
Đội Hoàng Sa thời chúa Nguyễn
Các chúa Nguyễn lập đội Hoàng Sa (và sau đó đội Bắc Hải), tuyển dân Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa khai thác sản vật và thực thi quản lý, được ghi trong Phủ biên tạp lục.
Quang Ngai
1601
Dựng chùa Thiên Mụ
Chúa Nguyễn Hoàng cho dựng chùa Thiên Mụ trên đồi Hà Khê bên sông Hương.
Hue
1627 – 1672
Chiến tranh Trịnh – Nguyễn
Họ Trịnh ở Đàng Ngoài và họ Nguyễn ở Đàng Trong giao tranh bảy lần; sau năm 1672 hai bên lấy sông Gianh làm giới tuyến.
1651
Xuất bản Từ điển Việt – Bồ – La
Từ điển của Alexandre de Rhodes in ở Roma, công trình quan trọng ghi tiếng Việt bằng chữ Latinh, tiền thân của chữ Quốc ngữ.
1698
Nguyễn Hữu Cảnh lập phủ Gia Định
Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lý phương Nam, lập phủ Gia Định với dinh Trấn Biên và dinh Phiên Trấn.
Ho Chi Minh City
1708
Mạc Cửu quy thuận chúa Nguyễn, lập trấn Hà Tiên
Mạc Cửu đem vùng Hà Tiên quy thuận chúa Nguyễn Phúc Chu và được phong Tổng binh trấn Hà Tiên.
An Giang
1744
Chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng vương
Nguyễn Phúc Khoát xưng Võ vương ở Phú Xuân, cải tổ bộ máy chính quyền và đổi y phục ở Đàng Trong.
Hue
1774 – 1775
Quân Trịnh vượt sông Gianh, chiếm Phú Xuân
Chúa Trịnh Sâm sai Hoàng Ngũ Phúc đem quân vào nam, chiếm Phú Xuân năm 1775 trong lúc chúa Nguyễn đang đối phó với Tây Sơn.
