30 articles
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Bia Trường Xuân (618) ở Thanh Hóa ca ngợi Phật pháp và viên thứ sử Cửu Chân họ Lê (Lê Cốc hay Lê Ngọc), người cùng các con nổi dậy chống nhà Đường. Bài nêu hiện vật, truyền thuyết thờ phụng và những chi tiết chủ yếu dựa thần tích.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Chuông Thanh Mai, đúc năm 798, tìm thấy năm 1986 ở Thanh Oai (Hà Nội), là quả chuông đồng có niên đại cổ nhất Việt Nam được biết, Bảo vật quốc gia. Bài nêu minh văn của Tùy Hỉ xã, đơn vị "cân Nam" và các số liệu lệch giữa nguồn.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Bia Xá lợi tháp minh, khắc năm 601 đời Tùy, tìm thấy ở Xuân Quan (Thuận Thành, Bắc Ninh) gần thành Luy Lâu, ghi việc dựng tháp đặt xá lợi ở chùa Thiền Chúng, Giao Châu. Bài nêu phát hiện, nội dung, so sánh và các chỗ chưa thống nhất.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Lý Phật Tử là vị vua cuối của nhà Tiền Lý, trị vì Vạn Xuân từ năm 571 đến 602, đầu hàng quân Tùy do Lưu Phương chỉ huy. Bài tóm lược thân thế, việc nhà Tùy, và nêu những chỗ các nguồn lệch nhau về kinh đô, số quân, năm mất.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Năm 819, hào trưởng Dương Thanh quay quân đánh chiếm phủ thành An Nam, giết Đô hộ Lý Tượng Cổ nhưng bị Quế Trọng Vũ dập tắt năm 820. Bài nêu diễn biến, các chỗ sử sách chép lệch ngày tháng và kết cục, cùng đánh giá của giới nghiên cứu.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Dương Đình Nghệ, hào trưởng người làng Giàng (Thanh Hóa), từng là bộ tướng họ Khúc, năm 931 đánh quân Nam Hán và chiếm lại thành Đại La, tự xưng tiết độ sứ rồi bị Kiều Công Tiễn giết năm 937. Bài nêu các chi tiết còn lệch giữa nguồn.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Năm 679 nhà Đường lập An Nam đô hộ phủ, trị sở dần dời về vùng Tống Bình (Hà Nội) với thành La Thành được đắp nhiều lần, lớn nhất do Cao Biền năm 866; các nguồn thư tịch và khảo cổ về quy mô, niên đại của thành còn nhiều điểm chưa thống nhất.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Sau khi chiếm Nam Việt năm 111 TCN, nhà Hán lập bộ Giao Chỉ gồm nhiều quận, dùng thứ sử, thái thú và lúc đầu giữ các lạc tướng làm huyện lệnh; sau năm 43 chính quyền đô hộ siết chặt hơn. Thời Ngô, Giao Châu bị chia tách; thuế, cống nạp và việc Hán hóa là những chủ đề các nguồn đánh giá khác nhau.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Sĩ Nhiếp là thái thú Giao Chỉ từ năm 187, đặt trị sở ở Luy Lâu, giữ yên Giao Châu trong thời loạn rồi quy phục Đông Ngô; sử Nho gia tôn ông là Sĩ Vương, còn bài tổng hợp hiện đại coi ông là người Hán bản địa hóa cầm quyền như một chính quyền cát cứ.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Triệu Quang Phục kế tục Lý Nam Đế, lập căn cứ ở đầm Dạ Trạch (Hưng Yên) từ năm 547, đánh bại quân Lương khoảng năm 550 rồi xưng Triệu Việt Vương; về sau thua Lý Phật Tử và tự vẫn ở cửa biển Đại Nha. Các nguồn lệch nhau ở một số mốc và địa danh.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Lữ Gia là thừa tướng ba đời vua nhà Triệu; năm 112 TCN ông giết vua Triệu Ai Vương và Cù thái hậu chủ trương nội phụ nhà Hán rồi chống quân Hán đến khi thất bại năm 111 TCN. Sử cũ phê phán, còn dân gian Việt Nam thờ ông như một vị thần yêu nước.
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Cuộc khởi nghĩa do Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo, nổ ra năm 40 ở cửa sông Hát chống chính quyền Đông Hán, giành quyền tự chủ chừng ba năm rồi bị Mã Viện đàn áp năm 42–43; các nguồn khác nhau ở một số địa điểm và chi tiết.
