266 articles
Category: Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lậpPeriod: Bắc thuộc
Đỗ Tuệ Độ, người gia tộc bản địa ở Chu Diên, giữ chức thứ sử Giao Châu, đánh bại quân Lư Tuần năm 411 và chặn Lâm Ấp. Bài kể diễn biến theo Toàn thư, Cương mục và chú thích dẫn Tống thư, nêu những chỗ nguồn lệch nhau và cách đọc.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Kiếm ngắn núi Nưa là thanh kiếm đồng Đông Sơn có cán tượng một người phụ nữ chống nạnh, sưu tầm năm 1961 ở Thanh Hóa và là bảo vật quốc gia từ năm 2013. Bài nêu hình dáng, niên đại chưa thống nhất và giả thuyết gắn với Bà Triệu.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Xóm Ốc và Suối Chình là hai di chỉ Sa Huỳnh trên đảo Lý Sơn, khai quật năm 1996 – 1997 và năm 2000, nổi bật với mộ chum nhỏ, mộ đôi và đồ vỏ ốc. Bài nêu đặc điểm từng di chỉ, các đợt đào sau này và những chỗ nguồn lệch nhau về niên đại.
Category: Văn Lang – Âu LạcPeriod: Văn Lang – Âu Lạc
Chum gỗ chôn dưới đất, miệng đậy bằng một trống đồng Heger I, do nông dân phát hiện cuối năm 1998 ở di chỉ Phú Chánh và được công nhận bảo vật quốc gia năm 2018. Bài nêu bối cảnh khai quật, cấu tạo, niên đại và những chỗ nguồn lệch nhau.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Nguyễn Trung Trực là thủ lĩnh nghĩa quân Nam Kỳ, nổi tiếng với trận đốt tàu L’Espérance năm 1861 và cuộc đánh đồn Kiên Giang năm 1868. Bài nêu hai chiến công, việc bị bắt và hành hình, cùng những điểm nguồn còn lệch về năm sinh, quê quán và số liệu.
Category: Cận hiện đạiPeriod: Cận hiện đại
Trương Định chiêu mộ dân lập đồn điền ở Gò Công, kháng Pháp từ 1859 và không chịu bãi binh sau hòa ước 1862. Bài nêu cuộc đời, tranh luận về danh hiệu Đại nguyên soái hay Đại tướng quân, cái chết tháng 8/1864 và các nơi thờ.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Cuối năm 1788 Nguyễn Huệ lập đàn tế trời đất và lên ngôi, niên hiệu Quang Trung, ở núi Bân gần Huế. Bài nêu nghi lễ theo các nguồn, hai đợt khai quật 2022–2023 và những chỗ nhận định còn thay đổi hoặc chưa kiểm chứng.
Category: Tây Sơn – NguyễnPeriod: Tây Sơn – Nguyễn
Đại Nam thực lục là bộ chính sử của triều Nguyễn do Quốc sử quán ở Huế biên soạn và khắc in từ 1821 đến 1909. Bài nêu bộ máy Quốc sử quán, cấu trúc các kỷ, mộc bản còn lưu, bản dịch và những chỗ các nguồn còn lệch số liệu.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Nguyễn Cư Trinh là quan văn, tham mưu của chúa Nguyễn Phúc Khoát, gắn với việc dẹp Đá Vách ở Quảng Ngãi (1750), bài vè Sãi Vãi và kế sách mở đất ở vùng Chân Lạp. Bài nêu các nguồn còn lệch về năm tháng, tên đất và thụy hiệu.
Category: Lê Trung hưng – Trịnh – NguyễnPeriod: Lê Trung hưng – Trịnh – Nguyễn
Cù lao Phố trên sông Đồng Nai là nơi nhóm người Hoa của Trần Thượng Xuyên định cư từ khoảng năm 1679 và phát triển thành thương cảng Nông Nại đại phố, cho đến khi bị tàn phá trong chiến sự Tây Sơn năm 1776. Bài nêu các mốc và số liệu lệch nhau giữa nguồn.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Ô châu cận lục, do Dương Văn An hoàn thành năm 1555 dưới triều Mạc, được coi là sách địa phương chí đầu tiên về vùng Thuận – Quảng. Bài nêu bố cục, nội dung, các bản chép và bản dịch, cùng những chỗ nguồn chưa thống nhất về phạm vi “Ô châu”.
Category: Hồ – Lê sơ – MạcPeriod: Hồ – Lê sơ – Mạc
Truyền kỳ mạn lục là tập truyện truyền kỳ chữ Hán gồm 20 truyện của Nguyễn Dữ, nhà nho ở ẩn cuối Lê sơ – đầu Mạc. Bài nêu cấu trúc, đề tài, so sánh với Tiễn đăng tân thoại và những điểm chưa chắc về tiểu sử, năm viết và tên tác giả.
