Bỏ qua tới nội dung chính
Người Việt Nam
Danh mục: Trang phụcSử liệuTỉnh, thành phố: Khánh HòaLâm ĐồngDân tộc: Chu Ru

Trang phục truyền thống của người Chu Ru (Lâm Đồng)

Người Chu Ru không có nghề dệt phát triển, dùng vải của người Chăm và Cơ Ho rồi biến tấu: nam nền trắng với khăn quấn đầu, nữ áo sơ mi khoác tấm choàng và váy xanh đen. Bài nêu chỗ nguồn lệch về màu áo nam, nhẫn bạc ngày cưới và ảnh hưởng Chăm, Cơ Ho.

Báo sai sót

Có nguồn · 4

Hai phụ nữ và hai em nhỏ ngồi trên thềm trước bức tường ván gỗ của một ngôi nhà sàn; hai người lớn đội mũ vải trắng, quấn khăn quanh cổ, mặc áo khoác, đi ủng cao su; cạnh đó có một chiếc gùi đan.
Người Chu Ru vùng Tà Năng (Lâm Đồng), ảnh chụp ngày 16/4/2016 (theo chú thích của người đăng ảnh). Ảnh minh họa đời sống hôm nay: họ mặc quần áo thường ngày hiện đại, không phải trang phục truyền thống nói trong bài.VinhNguyen.1257, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons · CC BY-SA · Nguồn ảnh

Người Chu Ru và cách mặc không dựa vào nghề dệt

Người Chu Ru (còn gọi Chơ Ru, Kru) nói tiếng thuộc ngữ hệ Nam Đảo, gần tiếng Chăm. Theo trang giới thiệu cộng đồng 54 dân tộc của cơ quan dân tộc, họ có 23.242 người (điều tra năm 2019), sống chủ yếu ở Lâm Đồng (Đơn Dương, một phần Đức Trọng, Di Linh) và vài nghìn người ở Ninh Thuận cũ (nay thuộc Khánh Hòa); nguồn này cho rằng có lẽ tổ tiên người Chu Ru từng là một bộ phận của khối cộng đồng Chăm, về sau lên miền núi sống biệt lập[1].

Điều đáng chú ý về trang phục là người Chu Ru ở Lâm Đồng không có nghề dệt (nguồn của cơ quan dân tộc viết là nghề dệt không phát triển). Váy, áo, khố, mền, địu của họ có được nhờ trao đổi với các tộc láng giềng như Chăm, Cơ Ho, Raglai, Mạ[1]. VietNamNet (2021) và Báo Văn hóa (2024) cũng cho biết từ hàng trăm năm trước, người Chu Ru dùng vải do người Chăm và người Cơ Ho dệt rồi tự biến tấu theo kiểu dáng riêng, vì thế trang phục có nhiều nét giống Mạ, Cơ Ho và Chăm[2][3]. Vì vậy các mô tả về "thổ cẩm Chu Ru" nên hiểu là nói về cách mặc; nét riêng nằm ở kiểu dáng và cách phối các loại vải nhận từ láng giềng, không phải một sản phẩm dệt riêng của họ.

Trang phục nam

Trang giới thiệu của cơ quan dân tộc mô tả bộ nam phục truyền thống gồm quần trắng, áo dài đen, đầu vấn khăn trắng, thường chỉ mặc khi cưới xin, lễ hội, đi đám ma; hầu hết những món này mua lại của người Chăm[1]. VietNamNet mô tả hơi khác: toàn bộ nền trắng, kể cả tấm choàng buộc chéo từ nách bên này sang nách bên kia, quần dài và khăn quấn đầu; ngày thường đàn ông mặc đơn giản hơn, quần trắng với áo dài trắng[2]. Hai nguồn lệch nhau ở màu áo dài (đen hay trắng), nên bài nêu cả hai. Báo Văn hóa cũng ghi bộ đồ nam thường có nền trắng[3].

Theo VietNamNet, chiếc khăn trắng của đàn ông Chu Ru giống khăn của người Chăm theo đạo Bà La Môn, có hai dải tua rủ xuống hai bên tai[2].

Trang phục nữ

Cơ quan dân tộc nêu một kiểu nữ phục truyền thống là váy và tấm choàng để hở một bên vai, và cho biết hầu hết trang phục nữ do người Cơ Ho làm ra[1]. Theo VietNamNet, phụ nữ thường mặc áo sơ mi khoác ngoài tấm choàng; choàng trắng dùng dịp lễ, choàng đen dùng hằng ngày; váy màu xanh đen[2]. Ngày hội, các cô gái quấn khăn trắng từ trước ra sau rồi vòng qua vai thành chiếc "áo không đường may", có dải hoa văn chỉ đỏ chạy dọc mép khăn nổi lên trên chiếc váy đen[2]. Cả nam và nữ đều dùng khăn đội đầu, và đó là điểm dễ nhận ra nhất của trang phục Chu Ru[2].

Trang sức và nhẫn bạc

Người Chu Ru không dùng nhiều trang sức như nhiều dân tộc khác. Ngày cưới, phụ nữ đeo một chuỗi cườm và đặc biệt là chiếc nhẫn bạc[2]. Theo VietNamNet, một cặp nhẫn nguyên bản gồm nhẫn "mái" và nhẫn "trống", và nhẫn bạc là tín vật thiêng liêng trong lễ thành hôn[2]. Trang giới thiệu của cơ quan dân tộc cho biết việc "hỏi chồng", "cưới chồng" của người Chu Ru được thể hiện qua việc trao cho chàng trai chiếc nhẫn và chuỗi hạt cườm; xã hội Chu Ru theo chế độ mẫu hệ, tục cưới chồng, và gia đình ở bên nhà gái[1].

Ảnh hưởng Chăm và Cơ Ho

Ông Đặng Huệ Trí, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Thông tin huyện Đơn Dương, cho rằng trang phục Chu Ru kết hợp Cơ Ho và Chăm: khăn, khăn choàng, mũ màu trắng là của người Chăm; màu đen và nâu là của người Cơ Ho; hoa văn trên váy chịu ảnh hưởng Cơ Ho[2]. Đây là nhận định của một cán bộ văn hóa địa phương, chưa được đối chiếu bằng nghiên cứu dân tộc học chuyên sâu trong các nguồn dùng ở đây.

Mai một và gìn giữ

VietNamNet cảnh báo rằng nếu không có biện pháp thích ứng, các giá trị truyền thống của người Chu Ru, trong đó có trang phục, sẽ mai một theo thời gian[2]. Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng có phần trưng bày về đặc trưng văn hóa của ba dân tộc bản địa Mạ, Cơ Ho và Chu Ru, trong đó trang phục là một trong các nội dung giới thiệu, với hơn 500 hiện vật, mô hình và hộp hình[4]. Trong các nguồn đã đọc, phần lớn mô tả trang phục Chu Ru đến từ báo chí và trang giới thiệu của cơ quan nhà nước; chưa thấy khảo sát dân tộc học chuyên về chủ đề này.

  • Văn hóa Việt Nam

Nguồn

Mỗi chú thích [n] trong bài dẫn tới nguồn số n ở đây; bấm ↩ để quay lại chỗ trích.

  1. [1]

    Người Chu-ru (Cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam), Ủy ban Dân tộc (cema.gov.vn; nay là Bộ Dân tộc và Tôn giáo)

    Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2↩3↩4↩5

  2. [2]

    Nguyệt Anh, Trang phục truyền thống của người Chu Ru, Báo Dân tộc và Phát triển (VietNamNet), đăng ngày 13/08/2021 (tổng hợp), 2021

    Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2↩3↩4↩5↩6↩7↩8↩9↩10

  3. [3]

    Thành Khiêm, Trang phục đồng bào DTTS - Nét đẹp văn hóa miền sơn cước. Bài 1: Nhận diện các dân tộc qua trang phục truyền thống, Báo Văn hóa (baovanhoa.vn), đăng ngày 08/11/2024, 2024

    Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2

  4. [4]

    Trưng bày đặc trưng văn hóa các dân tộc Mạ, Cơho, Churu ở Lâm Đồng, Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng

    Truy cập ngày 18 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩

Độ tin cậy của nguồn

Hạng A
Sách, nghiên cứu học thuật, văn bản chính thức, hồ sơ UNESCO.
Hạng B
Báo chí uy tín, tài liệu tổng hợp có tác giả.
Hạng C
Bách khoa mở (như Wikipedia), blog: dùng để tham khảo, cần đối chiếu thêm.

Lịch sử chỉnh sửa

Xuất bản lần đầu ngày 19 tháng 11, 2026. Bạn đang xem phiên bản 1.

Bài chưa có chỉnh sửa nào được ghi công khai kể từ khi xuất bản.

Bài này có hữu ích với bạn không?

Thấy chỗ chưa đúng? Báo cho chúng mình nhé!

Form sẽ tự điền tên bài và phiên bản bạn đang xem.

Báo sai sót