Bỏ qua tới nội dung chính
Người Việt Nam
Danh mục: Lễ hộiTỉnh, thành phố: Đắk LắkDân tộc: Mnông

Lễ mừng thọ của người M'Nông ở huyện Lắk (Đắk Lắk)

Lễ mừng thọ của người M'Nông ở huyện Lắk, Đắk Lắk: khi cha mẹ bước sang tuổi 60, con cháu dâng lễ, thầy cúng khấn Yàng, mời rượu cần, trao vòng tay, tặng chăn khăn. Thường vào tháng Giêng, tháng Hai; được công nhận di sản quốc gia năm 2022.

Báo sai sót

Có nguồn · 3

Tập quán mừng thọ của người M'Nông

Lễ mừng thọ là tập quán xã hội và tín ngưỡng của người M'Nông ở huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk. Tháng 8/2022 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận lễ này là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đây là một trong ba di sản quốc gia của tỉnh[1]. Theo VietnamPlus, huyện Lắk có 28 dân tộc cùng sinh sống, riêng người M'Nông có 9.528 hộ với 39.419 nhân khẩu, chiếm 51,2% dân số huyện[1]. VOV mô tả lễ của nhóm M'Nông Rlam, còn VietnamPlus không nêu tên nhóm này[3].

Khi nào tổ chức

Lễ thường tổ chức vào tháng Giêng, tháng Hai, sau khi mùa làm rẫy kết thúc, và dành cho người từ 60 tuổi trở lên[1][2]. VOV viết lễ diễn ra khi cha mẹ trên 60 tuổi, thường vào tháng thứ nhất hoặc thứ hai sau vụ thu hoạch[3]. Tuổi càng cao lễ càng được làm lớn, lớn nhất là lễ mừng thọ 70 tuổi[1][2]. Vì tổ chức theo từng gia đình nên không có một ngày chung cho cả cộng đồng.

Các bước của lễ

Theo VietnamPlus, từ sáng sớm gia đình chuẩn bị lễ vật, hàng xóm đến cùng giúp. Thầy cúng ngồi trước mâm lễ, người được mừng thọ ngồi bên cạnh; ông khấn mời các vị Yàng (thần núi, rừng, nước) về chứng giám và xin phép tổ chức lễ. Tiếp đó thầy cúng khấn cầu sức khỏe, sống lâu cho người được mừng, cho người đó uống rượu cần và trao một chiếc vòng tay tượng trưng cho mối gắn kết giữa con người và thần linh[1]. Đại diện con cháu, dòng họ dâng quà như chăn, khăn, khố hoặc áo; các thành viên trong gia đình lần lượt mời rượu cần, gắp thức ăn, nói lời chúc và nhắc lại công ơn cha mẹ, ông bà. Người già khuyên bảo con cháu và cộng đồng về phát triển kinh tế, giữ gìn bản sắc; buổi lễ có kể khan và thổi khèn. Cuối cùng người con cả mời họ hàng, hàng xóm dùng bữa chung[1].

Lễ vật và người chủ trì

Lễ vật gồm một con heo, ba bát cơm, một ché rượu cần lớn và một quả bầu khô đựng nước[1]. VOV ghi ba chén rượu cần thay cho một ché và nêu tên thầy cúng chủ trì là Y-Krai Čil; bài này cho biết trước đây con gái cả đứng ra tổ chức lễ, nay tất cả các con đều có thể tổ chức[3].

Ý nghĩa và việc gìn giữ

Lễ thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng người cao tuổi, dạy con cháu biết yêu thương, giúp đỡ nhau, sống trung thực và truyền lòng kính trọng tổ tiên cho các thế hệ sau[1][3]. Ngày 19/11/2023 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk tổ chức hội thảo về bảo tồn lễ mừng thọ; các đại biểu đề xuất phát triển lễ thành sản phẩm du lịch cộng đồng, trước hết tái hiện đúng nghi lễ gốc, sau đó có thể thêm nghi thức cầu sức khỏe cho du khách[2]. Tỉnh cũng ban hành kế hoạch bảo vệ và phát huy các di sản quốc gia giai đoạn 2023-2025[1].

  • Văn hóa Việt Nam

Nguồn

Mỗi chú thích [n] trong bài dẫn tới nguồn số n ở đây; bấm ↩ để quay lại chỗ trích.

  1. [1]

    Đắk Lắk: Bảo tồn, giữ gìn nét đẹp Lễ mừng thọ của người M'nông, VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam), 2024

    Truy cập ngày 6 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2↩3↩4↩5↩6↩7↩8↩9

  2. [2]

    Phương Thanh, Bảo tồn, phát huy Di sản văn hóa Lễ mừng thọ của người M'nông, Báo Văn hóa, 2023

    Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2↩3

  3. [3]

    Longevity ceremony, a meaningful custom of the M'Nông Rlam, VOV5 (Đài Tiếng nói Việt Nam), 2023

    Truy cập ngày 20 tháng 11, 2026

    Độ tin cậy: hạng BĐã xác minh

    ↩↩2↩3↩4

Độ tin cậy của nguồn

Hạng A
Sách, nghiên cứu học thuật, văn bản chính thức, hồ sơ UNESCO.
Hạng B
Báo chí uy tín, tài liệu tổng hợp có tác giả.
Hạng C
Bách khoa mở (như Wikipedia), blog: dùng để tham khảo, cần đối chiếu thêm.

Lịch sử chỉnh sửa

Xuất bản lần đầu ngày 20 tháng 11, 2026. Bạn đang xem phiên bản 1.

Bài chưa có chỉnh sửa nào được ghi công khai kể từ khi xuất bản.

Bài này có hữu ích với bạn không?

Thấy chỗ chưa đúng? Báo cho chúng mình nhé!

Form sẽ tự điền tên bài và phiên bản bạn đang xem.

Báo sai sót