28 articles
Category: Văn học dân gian
Ao Bà Om (Srah Ba Om) ở Trà Vinh gắn với nhiều dị bản dân gian Khmer về cuộc thi đào ao giữa nam và nữ, người phụ nữ mưu trí tên Om thắng cuộc và tục đặt tên con theo họ mẹ. Bài nêu các bản kể, ý nghĩa và bối cảnh di tích.
Category: Văn học dân gian
Xống chụ xon xao (Tiễn dặn người yêu) là truyện thơ tình nổi tiếng của người Thái ở Tây Bắc, ca ngợi lòng thủy chung và phê phán hôn nhân ép buộc. Bài nêu vị trí trong văn học Thái, các câu thơ thường được dẫn, việc dịch từ chữ Thái cổ và những thách thức bảo tồn.
Category: Văn học dân gian
Truyện thơ Nôm Tày là các truyện thơ khuyết danh viết bằng chữ Nôm Tày, trong đó có những truyện trùng cốt truyện với truyện Nôm của người Kinh như Thạch Sanh, Tống Trân – Cúc Hoa. Bài nêu quy mô văn bản, cách kể, nội dung và hướng nghiên cứu.
Category: Văn học dân gian
Truyền thuyết của người Tày giải thích hồ Ba Bể và đảo Bà Góa (Pò Giả Mải) bằng trận hồng thủy làng chìm xuống thành hồ, chỉ mẹ con bà góa tử tế thoát nạn. Bài nêu các bản kể, đền An Mạ trên hồ và bối cảnh vườn quốc gia Ba Bể.
Category: Văn học dân gian
Sử thi Ba Na là những bộ hát kể truyền miệng bên bếp lửa nhà rông, nổi bật là bộ sử thi liên hoàn về anh hùng Dăm Giông. Bài nêu quá trình sưu tầm ở Kon Tum, Gia Lai, nội dung một tác phẩm tiêu biểu, nghệ nhân và nguy cơ mai một.
Category: Văn học dân gian
Ca dao là lời thơ dân gian truyền miệng, phần lớn viết bằng thể lục bát, nói về tình yêu, lao động, gia đình và làng xóm. Bài nêu nguồn gốc thể thơ, thời gian và không gian trong ca dao, ca dao tình yêu và hướng nghiên cứu.
Category: Văn học dân gian
Truyền thuyết về đôi trai gái K'Ho gắn với tên núi Lang Biang ở Lạc Dương (Lâm Đồng). Bài nêu bản kể thường gặp trong du lịch, bản gắn với sử thi theo già làng Krajan Plin, tranh luận về tên nhân vật và vai trò của truyền thuyết trong đời sống buôn làng.
Category: Văn học dân gian
Hồ Tây (Dâm Đàm) có nhiều tên, mỗi tên gắn với một sự tích. Bài nêu truyện Lạc Long Quân trừ cáo chín đuôi ở đầm Xác Cáo, hai bản truyện trâu vàng Kim Ngưu (núi Tiên Du và Khổng Minh Không), cách người nghiên cứu lý giải và nguồn gốc các tên gọi.
Category: Văn học dân gian
Hòn Trống Mái trên núi Trường Lệ gắn với truyền thuyết đôi vợ chồng hóa đá. Bài nêu hai bản kể (tiên nữ bị đày và đôi chim hóa đá), ý nghĩa thủy chung, lễ hội tình yêu hằng năm và việc giữ gìn khối đá.
Category: Văn học dân gian
Tấm Cám là truyện cổ tích của người Việt về hai chị em cùng cha khác mẹ: Tấm bị hãm hại, tái sinh rồi trả thù. Truyện có nhiều dị bản ở các dân tộc và nhiều nước, giới nghiên cứu còn tranh luận về nguồn gốc và về đoạn kết gây ám ảnh.
Category: Văn học dân gian
Sự tích trầu cau là truyền thuyết về hai anh em giống nhau như đúc và người vợ, lần lượt hóa thành cây cau, dây trầu và tảng đá vôi, giải thích tục ăn trầu trong cưới hỏi. Truyện có nhiều dị bản ở người Kinh và các dân tộc khác.
Category: Văn học dân gian
Đăm Săn là sử thi (khan) của người Ê Đê ở Tây Nguyên, được L. Sabatier sưu tầm và công bố song ngữ Ê Đê – Pháp năm 1927. Truyện kể người anh hùng Đăm Săn chống các tù trưởng thù địch, chặt cây thiêng và đi tìm Nữ thần Mặt Trời; niên đại tác phẩm còn chưa thống nhất.
